Phong cách thời trang là một bộ quy tắc lặp lại trong cách bạn chọn phom dáng, màu sắc, chất vải và chi tiết. Năm nhóm hay được nhắc nhất với phụ nữ Việt là tối giản, thanh lịch, năng động, cổ điển và nữ tính. Chúng khác nhau chủ yếu ở bốn chỗ: đường cắt gọn hay mềm, bảng màu trầm hay tươi, nhiều hay ít chi tiết trang trí, và cảm giác chung là thoải mái hay chỉn chu.
Ít ai mặc thuần một phong cách. Đa số người có một nhóm chính chiếm phần lớn tủ đồ và một nhóm phụ để thêm cá tính. Bài này mô tả từng nhóm bằng dấu hiệu nhận ra được, món nền nên có, lỗi hay gặp khi mặc ở khí hậu nóng ẩm, và cách pha hai nhóm cho tự nhiên. Đọc xong, bạn có thể mở tủ đồ ra và gọi tên được mình đang nghiêng về đâu.
Năm phong cách đặt cạnh nhau
Bảng dưới so sánh năm nhóm theo những yếu tố nhìn thấy được. Đây là mô tả xu hướng chung, không phải định nghĩa cứng; mỗi nhà thiết kế, mỗi tạp chí lại vẽ ranh giới hơi khác.
| Phong cách | Phom dáng | Màu sắc | Chất vải và chi tiết | Cảm giác chung |
|---|---|---|---|---|
| Tối giản | Đường cắt thẳng, gọn, vừa người hoặc hơi rộng | Trung tính: trắng, đen, be, xám, xanh than | Vải trơn, ít đường may lộ, gần như không hoạ tiết | Sạch, yên, dễ mặc lại nhiều lần |
| Thanh lịch | Vừa vặn, có chiết eo, độ dài quá gối | Trung tính cộng một màu sâu như đỏ rượu, xanh rêu | Lụa, tuytsi, len mỏng; chi tiết nhỏ nhưng tinh | Chỉn chu, trưởng thành |
| Năng động | Thoải mái, rộng vừa, dễ cử động | Tươi hoặc tương phản mạnh | Thun, nỉ, denim, vải thể thao; giày bệt, giày chạy | Trẻ, nhanh, thực dụng |
| Cổ điển | Theo phom quen thuộc lâu năm: blazer, sơ mi, chân váy chữ A | Màu kinh điển: kem, nâu, đỏ, kẻ caro | Tweed, kaki, len; cúc, cổ bẻ, viền | Bền, không theo mùa |
| Nữ tính | Mềm, có độ bay, eo rõ | Pastel, hoa nhí, màu da | Voan, lụa, ren nhẹ; bèo, nơ, tay phồng | Dịu dàng, lãng mạn |
Nhìn theo hàng ngang, bạn sẽ thấy tối giản và thanh lịch gần nhau ở bảng màu, còn khác nhau ở độ chỉn chu và chất vải. Năng động và nữ tính gần như hai đầu đối lập về độ mềm. Cổ điển là nhóm "trung gian", pha được với hầu hết các nhóm còn lại.
Khi đọc mô tả phong cách trên mạng, hãy chú ý từ khoá về phom và chất vải nhiều hơn tên gọi. Cùng một chữ "thanh lịch" có người dùng cho váy lụa dự tiệc, có người dùng cho áo sơ mi đi làm.
Tối giản: ít món, mỗi món làm được nhiều việc
Phong cách tối giản dựa trên ý tưởng mỗi món đồ phải tự đứng được mà không cần trang trí. Dấu hiệu dễ nhận nhất là bảng màu hẹp và đường cắt sạch: áo sơ mi trắng không túi, quần ống suông màu be, áo thun đen vừa vai. Người mặc tối giản thường có ít món hơn trung bình nhưng mặc lại nhiều lần mà không ai thấy nhàm, vì các món ghép với nhau gần như tự do.
Ở Việt Nam, tối giản có lợi thế với khí hậu nóng: ít lớp, vải trơn thoáng, ít phụ kiện kim loại dính mồ hôi. Nhưng nó cũng có cái bẫy riêng. Vì không có hoạ tiết che, mọi khuyết điểm của chất vải và độ vừa vặn đều lộ ra. Áo thun trắng mỏng nhăn nhúm, quần màu kem bị xù ở đùi sau vài lần giặt sẽ làm cả bộ trông xuề xoà thay vì tinh giản.
Muốn mặc tối giản mà không nhạt, hãy đầu tư vào ba thứ: độ vừa ở vai và eo, chất vải có độ đứng, và một điểm nhấn duy nhất như đôi giày da màu bò, chiếc khăn lụa hay đôi khuyên tai to. Tối giản không có nghĩa là không có gì, mà là chỉ một thứ được nói to.
Lỗi hay gặp: mặc toàn đen hoặc toàn xám trong ngày nắng khiến người trông mệt và nóng; mặc tối giản mà tóc, móng, giày không chăm khiến tổng thể thiếu chỉn chu. Với tối giản, chi tiết nhỏ quan trọng hơn ở bất kỳ phong cách nào khác.
Thanh lịch và cổ điển: hai nhóm hay bị gọi nhầm là một
Thanh lịch và cổ điển thường bị gộp làm một, vì cả hai đều chuộng màu trung tính và phom dáng vừa vặn. Khác biệt nằm ở thời gian: cổ điển lấy cảm hứng từ những món đã tồn tại nhiều thập kỷ, như áo blazer, áo khoác dáng trench, chân váy kẻ caro, giày búp bê; còn thanh lịch là cảm giác chỉn chu ở hiện tại, có thể dùng món rất mới miễn là gọn và tinh.
Dấu hiệu của thanh lịch là sự vừa vặn và chất vải. Một chiếc váy liền suông bằng tuytsi màu xanh than dài quá gối, đôi giày gót vuông thấp và túi cỡ vừa đã đủ tạo cảm giác đó. Người mặc thanh lịch thường tránh chi tiết thừa như logo to, khoá kéo lộ, hoạ tiết rối.
Dấu hiệu của cổ điển là các chi tiết "có lịch sử": cổ áo sơ mi bẻ, cúc bọc, đường viền tương phản, kẻ caro, vải tweed, dây lưng mảnh. Cổ điển đẹp ở chỗ ít lỗi mốt, nhưng dễ trông già nếu mặc toàn bộ từ đầu tới chân. Cách làm trẻ lại là pha một món hiện đại, như áo blazer cổ điển với quần jeans ống rộng và giày thể thao trắng.
Ở khí hậu nóng ẩm, cả hai nhóm gặp chung một vấn đề: vải dày như tweed, len, tuytsi dày không hợp tháng sáu tháng bảy. Có thể giữ tinh thần bằng phom dáng và màu sắc nhưng đổi sang vải lanh pha, lụa mỏng, kaki mỏng. Áo blazer không lót cũng là lựa chọn thực tế cho người đi xe máy.
Năng động và nữ tính: hai đầu đối lập về độ mềm
Năng động chú trọng sự thoải mái khi di chuyển. Món nền là áo thun, áo polo, quần jeans, quần kaki túi hộp, váy jeans, giày thể thao, ba lô hoặc túi đeo chéo. Màu sắc có thể tươi hơn các nhóm khác, và hoạ tiết kẻ sọc, chữ in, khối màu xuất hiện nhiều. Phong cách này hợp với sinh viên, người làm việc sáng tạo, người phải đi lại nhiều trong ngày, và các mẹ bỉm cần bế con.
Lỗi hay gặp của năng động là trông như đồ ngủ hoặc đồ tập khi ra đường. Ranh giới nằm ở độ vừa và độ sạch: áo thun có cổ chắc, không bai; quần jeans vừa eo; giày thể thao sạch. Thêm một món có cấu trúc như áo sơ mi khoác ngoài hoặc áo khoác denim đủ đưa cả bộ từ "ở nhà" sang "ra phố".
Nữ tính đi theo hướng ngược lại: chất vải mềm, có độ bay, phom ôm eo và xoè dần xuống. Váy hoa nhí, áo cổ bèo, áo tay phồng, chân váy xếp ly, màu pastel là những tín hiệu quen thuộc. Phong cách này đẹp trên ảnh và hợp nhiều dịp, nhưng hay bị quá tay khi dồn quá nhiều chi tiết lên một bộ: bèo ở cổ, nơ ở eo, ren ở gấu, hoa khắp người.
Quy tắc nhẹ nhàng cho nữ tính: mỗi bộ chỉ một vùng có chi tiết, phần còn lại trơn. Ví dụ, áo cổ bèo đi cùng quần âu suông, hoặc váy hoa nhí đi cùng áo len trơn khoác vai. Như vậy bộ đồ vẫn mềm mà không bị "điệu" quá mức khi đi làm.
Vài phong cách khác bạn sẽ gặp khi đọc tạp chí
Ngoài năm nhóm chính, còn nhiều tên gọi khác. Phần lớn là biến thể hoặc hỗn hợp của năm nhóm trên, biết qua để không bị rối khi tìm cảm hứng:
- Bohemian (phóng khoáng): váy maxi, hoạ tiết thổ cẩm, tua rua, vải thô, trang sức gỗ và đá. Hợp đi biển, đi chơi; ít hợp văn phòng.
- Đường phố: áo rộng, quần túi hộp, giày đế dày, mũ lưỡi trai, phối nhiều lớp. Gần với năng động nhưng đậm cá tính hơn.
- Công sở hiện đại: lấy nền thanh lịch, nới lỏng phom và thêm màu. Đây là hướng nhiều người đi làm ở Việt Nam đang mặc mà không gọi tên.
- Retro, vintage: mượn kiểu dáng của một thập kỷ cụ thể, như quần ống loe, cổ áo to, chấm bi. Khác cổ điển ở chỗ nhấn vào một thời kỳ rõ ràng.
- Lãng mạn kiểu Pháp: tên gọi phổ biến trên mạng cho sự pha giữa tối giản và nữ tính, như áo kẻ sọc ngang, chân váy midi, son đỏ.
- Thể thao thường ngày: đồ tập mặc ra phố như quần legging, áo hoodie, giày chạy. Tiện, nhưng cần chọn chỗ mặc cho phù hợp.
Đừng cố tìm đúng tên cho mình. Tên gọi chỉ có ích khi bạn dùng nó để tìm ảnh cảm hứng hoặc để mô tả với người bán, thợ may.
Pha hai phong cách cho tự nhiên
Pha phong cách là cách nhanh nhất để trông có cá tính mà không phải mua đồ mới. Công thức dễ nhớ là "tám phần nền, hai phần nhấn":
- Chọn nhóm nền là nhóm chiếm đa số tủ đồ hiện tại của bạn. Đếm nhanh: món nào bạn mặc nhiều nhất trong tháng qua thuộc nhóm nào?
- Chọn nhóm nhấn là nhóm bạn thích nhìn nhưng thấy "không dám mặc cả bộ". Nhóm này chỉ xuất hiện ở một hoặc hai món.
- Đặt món nhấn ở chỗ dễ thay: giày, túi, áo khoác, khăn, trang sức. Đổi những món này là đổi được cảm giác cả bộ.
- Giữ một yếu tố chung giữa hai nhóm, thường là màu. Ví dụ bộ tối giản be và trắng đi cùng đôi giày búp bê đỏ kiểu cổ điển vẫn liền mạch vì chỉ có một màu lạ.
- Soi gương toàn thân và chụp một tấm ảnh. Ảnh cho thấy rõ món nào bị lạc hơn là nhìn trực tiếp.
Ví dụ giả định: một bạn đi làm có tủ đồ thanh lịch có thể mặc sơ mi lụa, quần âu, rồi thay giày cao gót bằng giày thể thao da trắng vào thứ sáu. Chỉ một món đổi là bộ đồ chuyển sang hướng năng động mà vẫn hợp văn phòng.
Phong cách không cố định suốt đời
Phong cách của một người thay đổi theo công việc, nơi sống, vóc dáng và giai đoạn cuộc đời. Một sinh viên năng động có thể chuyển sang thanh lịch khi đi làm, rồi sang hướng thoải mái hơn khi có con nhỏ. Điều đó không có nghĩa là mất phong cách, mà là phong cách đang theo kịp cuộc sống.
Cách nhận ra phong cách cũ không còn hợp: bạn mở tủ mà thấy đầy đồ nhưng không có gì để mặc, hoặc liên tục mặc lại ba bốn món giống nhau và để yên phần còn lại. Khi đó, thay vì mua thêm theo nhóm cũ, hãy quan sát vài tuần xem cuộc sống hiện tại cần gì: đi xe máy nhiều, ngồi phòng lạnh, phải bế con, phải gặp khách.
Cũng không cần chọn phong cách theo những gì đang được khen trên mạng. Một phong cách hợp là phong cách khiến bạn quên mất mình đang mặc gì và tập trung được vào việc đang làm. Nếu một bộ đồ khiến bạn chỉnh váy, kéo áo, lo nhăn suốt buổi, nó chưa hợp dù trông đẹp đến đâu trong ảnh.
Câu hỏi thường gặp
Tối giản và thanh lịch có thể mặc cùng lúc không?
Có, và đây là cặp pha dễ nhất vì chung bảng màu trung tính. Lấy phom gọn và ít chi tiết của tối giản, thêm chất vải tốt và độ vừa vặn của thanh lịch. Nhiều tủ đồ công sở thực tế nằm đúng ở giao điểm này.
Người đầy đặn có mặc được phong cách nữ tính không?
Mặc được hoàn toàn. Chọn chất vải rủ thay vì vải xốp phồng, giữ chi tiết bèo hoặc nơ ở vùng muốn nhấn như cổ, vai, và để phần còn lại trơn. Váy quấn, váy chữ A dài quá gối là những phom dễ mặc.
Đi làm văn phòng có bắt buộc theo phong cách thanh lịch không?
Không bắt buộc, trừ khi nơi làm có quy định trang phục. Tối giản, cổ điển, thậm chí năng động đều có biến thể phù hợp văn phòng. Điều quan trọng là gọn gàng, đủ kín đáo và hợp tính chất công việc.
Làm sao biết mình đang nghiêng về phong cách nào?
Lấy mười bộ đồ mặc nhiều nhất trong ba tháng gần đây, chụp lại rồi đặt cạnh nhau. Ghi xem phom, màu, chất vải lặp lại nhiều nhất là gì và so với bảng trong bài. Nhóm xuất hiện nhiều nhất thường là nhóm chính của bạn.
Phong cách cổ điển có làm người trẻ trông già không?
Có thể, nếu mặc cổ điển từ đầu tới chân với màu tối và vải dày. Pha một món hiện đại như quần jeans, giày thể thao, túi đeo chéo nhỏ sẽ giữ được nét bền của cổ điển mà vẫn trẻ trung.
Có cần mua đồ mới để đổi phong cách không?
Không cần ngay. Bắt đầu bằng cách phối lại đồ đang có theo hướng mới trong vài tuần, ghi lại món còn thiếu thật sự. Sau đó mới mua từng món một, ưu tiên món ghép được với nhiều đồ cũ.