Muốn lớp nền bền trên da dầu trong trời nóng, cần ba việc: da được cấp nước đủ nhưng không bị phủ dày, nền dùng ít và dàn mỏng thành từng lớp, rồi khoá bằng phấn đúng chỗ đổ dầu. Nền bị trôi, bóng loáng hay vón mốc giữa ngày hầu như luôn do một trong ba việc này bị làm sai, ít khi chỉ vì chọn nhầm thỏi kem nền.
Da dầu tiết bã nhờn nhiều hơn khi nhiệt độ và độ ẩm cao, và mồ hôi trộn với dầu sẽ làm các hạt màu trong nền dồn vào lỗ chân lông và nếp da. Ở Việt Nam, đó là điều kiện của gần như cả năm ở miền Nam và cả mùa hè ở miền Bắc. Bài này giải thích vì sao nền trôi, chọn kết cấu nền thế nào, cách đánh nền từng lớp, và cách dặm lại để da sạch sẽ thay vì dày phấn vào buổi chiều.
Vì sao nền trôi và mốc trên da dầu
Bã nhờn là một hỗn hợp chất béo; kem nền phần lớn cũng chứa dầu, silicone và chất tạo màng. Khi da tiết dầu, lớp dầu mới hoà tan dần lớp nền nằm trên nó, các hạt màu bị đẩy trôi về chỗ trũng: lỗ chân lông ở cánh mũi, nếp cười, vùng cằm. Đó là lý do sau vài giờ, vùng chữ T vừa bóng vừa lộ lỗ chân lông "đốm" nền, trong khi hai bên má vẫn còn đẹp.
Hiện tượng "mốc" hay "cakey" thì khác. Nó xảy ra khi có quá nhiều lớp chồng lên nhau, hoặc khi da bên dưới thật ra đang thiếu nước. Nhiều người da dầu bỏ kem dưỡng vì sợ bí, da thiếu nước sẽ bong vảy li ti ở cánh mũi, và lớp nền bám vào đó thành mảng trắng. Da cũng có thể tiết dầu nhiều hơn để bù, nên bỏ dưỡng ẩm thường làm mọi thứ tệ đi.
Còn một nguyên nhân hay bị bỏ qua: các lớp không hợp nhau. Kem chống nắng gốc nước dưới kem nền gốc silicone, hoặc ngược lại, đôi khi không chịu bám lên nhau và vón lại thành sợi khi tán. Nếu nền của bạn cứ vón ngay lúc thoa, thử đổi kem chống nắng hoặc chờ lâu hơn giữa hai bước trước khi kết luận nền dở.
Chuẩn bị da trước khi đánh nền
Phần chuẩn bị quyết định một nửa độ bền của lớp nền. Với da dầu, chuẩn bị nghĩa là cấp nước nhẹ và làm phẳng bề mặt, không phải đắp nhiều lớp dưỡng:
- Rửa mặt bằng sữa rửa mặt dịu, không tạo cảm giác khô căng. Da bị rửa quá sạch dầu sẽ phản ứng bằng cách tiết dầu nhanh hơn.
- Dùng một lớp dưỡng ẩm dạng gel hoặc lotion mỏng. Chọn sản phẩm có ghi không gây bít tắc lỗ chân lông nếu da hay nổi mụn.
- Thoa kem chống nắng đủ lượng, ưu tiên kết cấu mỏng, khô thoáng. Chờ ít nhất năm phút; chạm nhẹ đầu ngón tay thấy không còn dính là được.
- Nếu dùng kem lót kiềm dầu, chỉ thoa ở vùng chữ T và cánh mũi, lượng bằng hạt đậu. Không cần thoa cả mặt.
- Thấm nhẹ một tờ giấy lên mặt trước khi đánh nền để lấy bớt phần kem chưa thấm hết, đặc biệt ở cánh mũi.
Kem lót không phải phép màu. Nó tạo một lớp màng giúp nền bám hơn và làm mờ lỗ chân lông, nhưng nếu dùng dày, hoặc dùng loại không hợp với nền, chính nó lại làm nền vón. Thử kem lót với nền đang dùng vào một ngày ở nhà trước khi dùng cho ngày quan trọng.
Chọn kết cấu nền cho da dầu
Mỗi dạng nền có điểm mạnh riêng. Không có dạng nào hợp mọi người; bảng dưới giúp khoanh vùng:
| Dạng nền | Lớp hoàn thiện | Hợp khi | Cần để ý |
|---|---|---|---|
| Kem nền lỏng lì (matte) | Ít bóng, che phủ trung bình tới cao | Da rất dầu, ở ngoài trời nhiều | Dễ lộ vảy khô nếu da thiếu nước; dùng ít |
| Kem nền lỏng mịn tự nhiên | Hơi có độ ẩm | Da dầu nhẹ, ngồi phòng máy lạnh | Cần phủ phấn vùng chữ T |
| Cushion | Thường căng bóng, có loại lì | Cần dặm nhanh, mang theo tiện | Bông mút trong hộp phải giặt hoặc thay thường xuyên |
| Kem chống nắng có màu, kem nền mỏng nhẹ | Trong, che phủ thấp | Da khá đều màu, thích tự nhiên | Không che được thâm mụn đậm |
| Phấn nền nén | Lì, che phủ khá | Da dầu, cần nhanh | Đánh dày dễ lộ vân, dễ mốc trên vùng khô |
Thử nền ngay tại quầy thì chỉ biết màu, không biết độ bền. Nếu được, xin mẫu thử nhỏ, dùng một ngày thật: đi xe máy, ngồi văn phòng, rồi nhìn mặt lúc ba giờ chiều. Đó mới là lúc lớp nền cho thấy nó có hợp với da bạn hay không.
Kỹ thuật đánh nền từng lớp mỏng
Bắt đầu với lượng nhỏ hơn bạn nghĩ. Với kem nền lỏng, lượng bằng hạt đậu thường đủ cho phần giữa mặt. Thiếu thì thêm, thừa thì khó bớt. Một lớp mỏng phủ đều luôn bền hơn một lớp dày, vì có ít chất để dầu hoà tan và đẩy trôi.
Vỗ, đừng miết. Dùng mút ẩm hoặc cọ vỗ nhẹ theo kiểu dập. Miết đi miết lại làm lớp nền dồn vào lỗ chân lông và để lại vệt, đặc biệt trên da đã có dầu. Vỗ giúp nền "nằm" trên da và bám vào nhau.
Chờ một hai phút giữa các lớp. Sau khi đánh nền, đợi chút cho nền se lại rồi mới che khuyết điểm. Che khuyết điểm chờ thêm chút nữa rồi mới phủ phấn. Chồng ngay lập tức là các lớp trộn vào nhau và mất độ bám.
Phủ phấn kiểu ấn, ở đúng chỗ. Lấy bông phấn hoặc cọ nhỏ, ấn nhẹ một lớp phấn phủ mỏng lên trán, sống mũi, cánh mũi, cằm và quanh miệng. Hai bên má nếu không đổ dầu thì để nguyên, mặt sẽ còn chút độ tươi.
Xịt khoá là tuỳ chọn. Xịt khoá lớp trang điểm giúp các lớp phấn và kem hoà vào nhau, giảm vẻ bột. Không có cũng không sao; quan trọng hơn là lượng nền ít và phủ phấn đúng chỗ.
Dặm lại giữa ngày sao cho sạch
Đến trưa, mặt bóng dầu là chuyện bình thường với da dầu, không có nghĩa là bạn đã làm sai. Sai thường nằm ở cách dặm: đánh thêm một lớp phấn lên mặt đang đầy dầu, buổi chiều mặt sẽ dày, xỉn và loang. Thứ tự đúng là thấm dầu trước, dặm sau.
Ấn một tờ giấy thấm dầu lên vùng chữ T, giữ vài giây rồi nhấc ra, không chà. Nếu không có giấy thấm, một tờ khăn giấy tách đôi lớp cũng được. Sau khi thấm, xem chỗ nào lớp nền đã mỏng đi hoặc lộ vết thâm, chấm một chút che khuyết điểm và vỗ đều. Cuối cùng ấn rất ít phấn phủ hoặc phấn nền nén lên những chỗ vừa xử lý.
Cushion mang theo tiện cho việc dặm, nhưng nên dùng mặt bông sạch hoặc một miếng mút riêng, vì bông trong hộp đã chạm mặt dầu buổi sáng. Nếu đeo khẩu trang cả ngày, vùng má và cằm bị cọ xát nhiều sẽ trôi nhiều hơn; có thể dùng ít nền hơn ở những vùng này ngay từ đầu, thay vì cố giữ lớp nền dày bên dưới khẩu trang.
Một buổi sáng mẫu cho da dầu đi làm
Gộp các phần ở trên lại, một buổi sáng mẫu cho người da dầu đi làm bằng xe máy, ngồi văn phòng có máy lạnh, có thể như sau. Đây là ví dụ để tham khảo, thời gian tuỳ mỗi người:
- Phút 0–2: rửa mặt bằng nước mát và sữa rửa mặt dịu, lau khô bằng khăn sạch bằng cách thấm, không chà.
- Phút 2–4: dưỡng ẩm dạng gel mỏng, rồi kem chống nắng đủ lượng cho mặt và cổ, cả vành tai và gáy nếu không mặc áo cổ cao.
- Phút 4–9: chờ kem chống nắng khô. Dùng thời gian này thay đồ, chải tóc, chuẩn bị túi.
- Phút 9–11: kem lót kiềm dầu ở cánh mũi nếu dùng; kem nền lượng hạt đậu ở giữa mặt, vỗ bằng mút ẩm.
- Phút 11–13: chấm che khuyết điểm ở vết thâm và góc mắt, chờ chút rồi vỗ mép. Ấn phấn phủ mỏng vùng chữ T và quanh miệng.
- Đến chỗ làm: lau nhẹ mồ hôi, thấm dầu nếu cần, rồi tô mày, thoa son, chấm má.
Nếu cách này vẫn trôi nhiều sau ba bốn giờ, đổi từng thứ một: trước hết giảm lượng nền, sau đó thử kem chống nắng khác, cuối cùng mới đổi nền. Đổi nhiều thứ cùng lúc thì không biết thứ nào gây ra vấn đề.
Những thói quen khiến da dầu càng bóng
Một số thói quen tưởng là kiềm dầu nhưng thực ra làm da đổ dầu nhiều hơn hoặc làm lớp nền xấu đi:
- Rửa mặt ba bốn lần một ngày bằng sữa rửa mặt tạo bọt mạnh: da khô căng rồi tiết dầu bù, vùng cánh mũi bong vảy.
- Bỏ kem dưỡng ẩm hoàn toàn: da thiếu nước, nền bám vảy và mốc.
- Dùng giấy thấm dầu liên tục mỗi nửa giờ: không làm da tiết ít dầu hơn, chỉ làm lớp nền mỏng dần và loang. Hai ba lần một ngày là đủ.
- Chạm tay lên mặt nhiều trong ngày: đưa thêm dầu và bụi lên da, làm nền trôi theo vệt tay.
- Dùng mút và cọ bẩn: dầu cũ trong mút trộn với lớp nền mới, lên mặt không đều và dễ nổi mụn.
- Đánh nền dày hơn khi da xấu: lớp càng dày càng trôi nhanh, và càng lộ rõ khi trôi.
Nếu da tiết dầu rất nhiều kèm mụn viêm, hoặc đột nhiên đổ dầu khác hẳn trước kia, đó là chuyện của chăm sóc da và có thể cần bác sĩ da liễu xem, không phải việc lớp nền giải quyết được.
Câu hỏi thường gặp
Da dầu có nên dùng cushion không?
Có thể, nhất là khi chọn loại có lớp hoàn thiện lì hoặc bán lì. Điều cần để ý là cushion thường dễ bóng hơn kem nền lì, nên phủ thêm chút phấn vùng chữ T. Bông mút trong hộp nên giặt mỗi vài ngày hoặc thay mới vì nó chạm dầu trên mặt mỗi lần dùng.
Vì sao nền bị lộ lỗ chân lông ở mũi sau vài giờ?
Vì dầu tiết ra hoà tan lớp nền, các hạt màu trôi vào lỗ chân lông và làm chúng trông rõ hơn. Dùng ít nền ở mũi, thấm dầu trước khi đánh nền, phủ phấn kiểu ấn ở vùng này và thấm dầu giữa ngày trước khi dặm sẽ giúp hạn chế.
Có nên dùng phấn phủ dạng bột hay dạng nén?
Phấn bột thường mịn và kiềm dầu tốt hơn, hợp để dùng ở nhà buổi sáng. Phấn nén tiện mang theo để dặm. Nhiều người dùng phấn bột lúc trang điểm và phấn nén trong túi cho buổi trưa.
Nền lì có làm da khô không?
Nền lì có thể làm vùng da vốn khô trên mặt trông khô hơn, như quanh miệng hay hai bên má ở da hỗn hợp. Cách xử lý là dưỡng ẩm đủ cho vùng đó, dùng ít nền lì ở chỗ khô, hoặc dùng hai loại nền cho hai vùng.
Đổ mồ hôi nhiều khi đi xe máy thì làm sao giữ nền?
Nền mỏng là cách chắc nhất. Có thể đợi tới nơi mới đánh nền và dặm phấn, chỉ thoa chống nắng ở nhà. Khi đến nơi, lau nhẹ mồ hôi bằng khăn giấy, chờ da khô vài phút rồi mới trang điểm.
Da dầu có cần kem lót không?
Không bắt buộc. Kem lót kiềm dầu có ích khi bạn cần lớp nền giữ lâu, ví dụ ngày làm việc dài hay có buổi chụp ảnh. Ngày thường, kem dưỡng mỏng, kem chống nắng khô thoáng và phấn phủ vùng chữ T là đủ cho phần lớn người.