Chọn đúng màu kem nền là khớp hai thứ: độ sáng tối (da sáng, trung bình hay ngăm) và sắc độ nền dưới da (ngả vàng ấm, ngả hồng lạnh hay trung tính). Thử bằng cách quẹt hai ba màu gần nhau dọc quai hàm, chờ mười lăm phút, rồi nhìn dưới ánh sáng ban ngày; màu nào gần như biến mất vào da và nối liền với cổ là màu đúng.
Phần lớn trường hợp "nền làm mặt xám", "trắng bệch như đeo mặt nạ" hay "mặt một màu, cổ một màu" không phải do kem nền kém mà do chọn theo mong muốn trắng hơn, hoặc thử ở mu bàn tay dưới đèn cửa hàng. Bài này giải thích hai thông số màu da, cách tự nhận sắc độ tại nhà, quy trình thử màu, hiện tượng nền đổi màu sau khi thoa, và cách xử lý khi đã lỡ mua lệch tông.
Độ sáng và sắc độ: hai thứ khác nhau
Hầu hết bảng màu kem nền được đặt tên theo hai trục. Trục thứ nhất là độ sáng: từ rất sáng tới rất sẫm, thường được đánh số. Trục thứ hai là sắc độ nền (undertone): sắc màu nằm dưới bề mặt da, ít thay đổi theo nắng. Một người có thể có da trung bình ngả vàng ấm, người khác da trung bình nhưng ngả hồng; hai người dùng chung một tuýp nền sẽ có một người trông lệch.
Độ sáng thay đổi theo mùa: sau một mùa hè đi nắng nhiều, da sẫm đi một hai tông, mùa đông sáng lại. Sắc độ thì gần như cố định. Vì thế nhiều người cần hai màu nền cho hai mùa, hoặc mua hai màu gần nhau để trộn, trong khi chỉ cần chọn đúng sắc độ một lần.
Các hãng thường ký hiệu sắc độ bằng chữ: W hoặc Y cho ấm, vàng; C hoặc P cho lạnh, hồng; N cho trung tính. Cách đặt tên không thống nhất giữa các hãng, nên một màu "trung tính" của hãng này có thể ngả vàng hơn màu "ấm" của hãng khác. Ký hiệu chỉ để khoanh vùng; quyết định cuối cùng vẫn là thử trên da.
Sắc độ cũng khác với những gì nhìn thấy trên bề mặt. Da có thể đỏ ở hai má vì dễ ửng, hoặc xỉn vàng vì thiếu ngủ, nhưng sắc độ nền dưới đó vẫn là trung tính. Chọn nền để "sửa" vùng đỏ hay vùng xỉn thường làm phần còn lại của mặt bị lệch.
Tự nhận sắc độ da tại nhà
Không có phép thử nào chính xác tuyệt đối, nhưng gộp ba bốn dấu hiệu dưới đây lại sẽ cho câu trả lời khá chắc. Làm dưới ánh sáng ban ngày gần cửa sổ, mặt mộc:
| Phép thử | Ngả ấm (vàng, đào) | Ngả lạnh (hồng) | Trung tính |
|---|---|---|---|
| Màu tĩnh mạch ở cổ tay | Nhìn ngả xanh lục | Nhìn ngả xanh dương, tím | Khó nói, lẫn cả hai |
| Áp trang sức vào mặt | Vàng làm da sáng hơn | Bạc làm da sáng hơn | Cả hai đều ổn |
| Áp vải trắng tinh và trắng ngà | Trắng ngà hợp hơn, trắng tinh làm da vàng xỉn | Trắng tinh hợp hơn, trắng ngà làm da xỉn | Không khác nhiều |
| Khi đi nắng | Dễ rám nâu, ít cháy đỏ | Dễ cháy đỏ rồi mới sẫm | Tuỳ lúc |
| Vùng da sau tai, trong cánh tay | Ánh vàng ô liu hoặc đào | Ánh hồng | Màu be đều |
Nhiều người Việt nằm ở vùng ấm hoặc trung tính, nhưng không phải tất cả; có người da sáng ngả hồng, có người da ngăm ngả trung tính. Đừng mặc định mình ngả vàng chỉ vì là người châu Á.
Nếu các phép thử cho kết quả trái nhau, nhiều khả năng bạn là trung tính. Với người trung tính, màu nền ký hiệu N hoặc màu ấm rất nhẹ thường an toàn nhất.
Quy trình thử màu nền ở cửa hàng
Thử đúng cách mất khoảng hai mươi phút, nhưng tiết kiệm được một tuýp nền phải bỏ xó. Nên đi mua khi mặt mộc hoặc chỉ có kem chống nắng:
- Chọn ba màu nghĩ là gần nhất: một màu đúng như bạn đoán, một màu sáng hơn nửa tông, một màu sẫm hơn nửa tông. Nếu chưa chắc sắc độ, chọn cùng độ sáng nhưng khác sắc độ.
- Quẹt mỗi màu một vệt nhỏ dọc quai hàm, kéo xuống một chút phía cổ. Không thử ở mu bàn tay hay cổ tay: da ở đó thường sẫm và khác sắc với mặt.
- Tán nhẹ mép mỗi vệt cho mỏng như khi dùng thật.
- Chờ mười tới mười lăm phút. Trong lúc chờ có thể đi xem đồ khác. Nhiều loại nền sẽ sẫm hoặc ngả cam hơn sau khi khô.
- Bước ra chỗ có ánh sáng tự nhiên, cửa ra vào hoặc gần cửa kính, nhìn vào gương nhỏ. Màu nào gần như biến mất là màu đúng; màu nào nổi lên thành vệt sáng là quá sáng, thành vệt cam hoặc xám là lệch sắc.
- Nếu được, xin mẫu thử để dùng cả một ngày. Lớp nền sau bốn năm giờ, khi đã hoà với dầu da, mới là màu thật bạn sẽ thấy mỗi chiều.
Với cushion, hộp thường chỉ có vài màu. Thử bằng bông mút sạch hoặc cọ dùng một lần của cửa hàng, không dùng bông chung trong hộp mẫu đã qua tay nhiều người.
Vì sao nền đổi màu sau khi thoa
Hiện tượng oxy hoá và hoà dầu. Một số thành phần trong nền phản ứng với không khí và với dầu da, làm lớp nền sẫm hoặc ngả cam sau mười mấy phút tới vài giờ. Da càng dầu, hiện tượng càng rõ. Đây không hẳn là lỗi sản phẩm mà là sự tương tác với da từng người.
Nước bay hơi làm màu đậm lên. Kem nền dạng lỏng có nhiều nước và chất bay hơi; khi chúng bay đi, tỉ lệ bột màu trên da tăng, nên màu khô thường đậm hơn màu ướt lúc mới thoa. Đó là lý do phải chờ trước khi đánh giá.
Ánh đèn đánh lừa mắt. Đèn vàng làm nền trông ấm và sáng hơn, đèn trắng lạnh làm nền trông xám. Ở trong nhà dưới đèn vàng, bạn dễ chọn nền sáng hơn da; ra nắng, mặt sẽ trắng bệch so với cổ.
Lớp bên dưới ảnh hưởng tới màu. Kem chống nắng có màu, kem nâng tông hay kem lót màu tím, xanh bên dưới sẽ làm nền lên màu khác với lúc thử. Khi thử màu ở cửa hàng, nên có sẵn đúng loại kem chống nắng bạn hay dùng trên mặt.
Cách xử lý khi nền hay sẫm. Chọn màu sáng hơn nửa tông so với màu khớp ngay khi thoa, hoặc dùng kem lót kiềm dầu, hoặc chuyển sang loại nền ít thay đổi màu trên da bạn. Không có cách nào áp dụng cho mọi người, nên mẫu thử một ngày là cách chắc nhất.
Phấn phủ, che khuyết điểm đi cùng nền: chọn màu thế nào
Phấn phủ trong suốt hợp hầu hết mọi người. Phấn phủ không màu hoặc gần trong suốt không làm thay đổi màu nền bên dưới, nên an toàn nhất khi đã chọn được nền đúng. Với da ngăm, một số loại phấn trong suốt lại để lại lớp trắng mờ; khi đó nên chọn phấn có chút màu vàng hoặc nâu nhẹ.
Phấn có màu nên trùng hoặc nhạt hơn nền một chút. Phấn phủ có màu đậm hơn nền sẽ làm mặt sẫm dần khi dặm lại trong ngày. Nhạt hơn nhiều thì mặt xám đi. Cách thử giống nền: quẹt lên quai hàm đã có nền, nhìn dưới ánh sáng ban ngày.
Che khuyết điểm có thể khác nền một chút. Che khuyết điểm dùng cho vùng dưới mắt có thể sáng hơn nền nửa tông và hơi ấm hơn để trung hoà quầng thâm. Che khuyết điểm cho thâm mụn ở má nên trùng màu nền để vết không thành đốm sáng.
Kem lót màu chỉ dùng khi thật cần. Kem lót xanh, tím hay hồng làm thay đổi màu lớp nền phủ lên. Dùng không khéo, mặt sẽ ngả xám hoặc tím dưới ánh sáng ngoài trời. Nếu nền đã đúng tông, phần lớn người không cần lớp kem lót màu.
Lỡ mua lệch tông: cứu thế nào
Nền quá sáng là trường hợp phổ biến nhất, thường do muốn trông trắng hơn. Cách cứu đơn giản là trộn với một chút nền sẫm hơn, hoặc chỉ dùng nó ở vùng giữa mặt và dưới mắt để làm sáng nhẹ, còn viền mặt dùng màu khớp da. Phủ một lớp phấn phủ hơi ấm hoặc má hồng tông đào cũng làm bớt vẻ trắng bệch.
Nền quá sẫm hoặc quá cam có thể pha thêm kem dưỡng ẩm để giảm độ che phủ, khiến màu lệch ít lộ hơn. Cũng có thể dùng nó như kem tạo khối nhẹ ở viền hàm, thái dương nếu màu chỉ sẫm hơn một hai tông. Nền lệch hẳn sắc độ, ví dụ quá hồng trên da ngả vàng, thì khó cứu; nên tặng người hợp hơn thay vì cố dùng.
Một bài học từ những tuýp nền bỏ xó: mục đích của kem nền là làm da đều màu và giống da thật hơn, không phải đổi màu da. Muốn mặt trông sáng, tươi hơn thì dùng che khuyết điểm sáng hơn một chút ở vùng dưới mắt và giữa trán, cộng thêm má hồng, hiệu quả hơn nhiều so với chọn cả tuýp nền sáng hơn da. Phần còn lại là ngủ đủ, chống nắng đều, và chăm sóc da, những việc thuộc về chăm da mặt.
Mặt một màu, cổ một màu: xử lý ranh giới
Kể cả khi chọn đúng, mặt và cổ đôi khi vẫn chênh màu vì mặt được chăm và chống nắng kỹ hơn cổ. Một số cách giúp ranh giới không lộ:
- Chọn màu nền khớp với vùng quai hàm, chỗ giữa mặt và cổ, thay vì khớp với giữa má.
- Tán nền mỏng dần ra phía viền mặt, qua khỏi quai hàm một chút, để không có đường cắt rõ.
- Nếu mặt sáng hơn cổ nhiều, dùng nền khớp cổ ở viền mặt và nền sáng hơn một chút ở giữa mặt.
- Thoa kem chống nắng cho cả cổ và gáy mỗi ngày; theo thời gian, chênh lệch sẽ bớt.
- Kiểm tra trong gương ở nhiều góc, cả ánh sáng ngoài trời, trước khi ra cửa. Ranh giới hay lộ nhất khi nhìn nghiêng.
- Chụp một tấm ảnh bằng điện thoại không đèn flash cạnh cửa sổ. Ảnh thường cho thấy chênh màu rõ hơn mắt thường.
Không nên đánh nền xuống cổ để "đều màu" khi mặc áo cổ trắng hoặc áo dài: nền dễ dính vào cổ áo và rất khó giặt. Nếu cần, chỉ tán một lớp thật mỏng và phủ phấn để khô hẳn.
Câu hỏi thường gặp
Có nên chọn kem nền sáng hơn da một tông cho mặt sáng hơn không?
Thường là không. Nền sáng hơn da làm mặt trông xám hoặc trắng bệch, lệch rõ với cổ và tay, nhất là khi chụp ảnh có đèn. Muốn mặt trông sáng hơn, dùng che khuyết điểm sáng hơn nửa tông ở vùng dưới mắt và giữa mặt.
Da ngăm nên chọn kem nền thế nào?
Chọn theo đúng độ sẫm và sắc độ của da, nhiều người da ngăm ngả ấm hoặc ngả đỏ nâu. Nền quá sáng sẽ làm da ngăm trông xám tro. Nếu hãng không có màu đủ sẫm, cân nhắc hãng khác có dải màu rộng hơn thay vì dùng màu gần đúng.
Cushion có cần chọn màu kỹ như kem nền không?
Có. Cushion che phủ mỏng hơn một số kem nền, nhưng vẫn lộ rõ nếu lệch tông. Vì mỗi dòng cushion thường chỉ có ít màu, có thể phải thử nhiều dòng mới tìm được màu hợp.
Mùa hè da sẫm hơn thì dùng chung một màu nền được không?
Nếu da chỉ sẫm nhẹ thì có thể. Nếu chênh rõ, nên có thêm màu sẫm hơn hoặc trộn hai màu theo tỉ lệ. Cách trộn tiết kiệm là mua hai màu ở hai đầu và pha theo mùa.
Vì sao kem nền trông đẹp ở cửa hàng nhưng về nhà thì xám?
Đèn cửa hàng thường làm nền trông ấm và đều hơn. Ngoài ra, nền có thể đổi màu sau mười lăm phút khi hoà với dầu da. Luôn thử ở quai hàm, chờ đủ lâu và nhìn dưới ánh sáng ban ngày trước khi mua.
Kem nền có ghi chống nắng thì có thay được kem chống nắng không?
Không nên thay. Để đạt chỉ số ghi trên vỏ, cần một lượng nền khá lớn, nhiều hơn nhiều so với lớp mỏng thường dùng. Kem chống nắng riêng vẫn là bước bắt buộc, nền có chống nắng chỉ là phần thêm.