Mặc nhiều lớp đúng cách là chia việc giữ ấm cho ba lớp: lớp trong sát da giữ nhiệt và thoát ẩm, lớp giữa giữ không khí ấm, lớp ngoài chắn gió và mưa phùn. Ba lớp mỏng vừa vặn ấm hơn và gọn hơn một chiếc áo thật dày, lại cởi bớt được khi vào phòng có điều hoà sưởi.
Mùa lạnh miền Bắc khó mặc ở chỗ không chỉ lạnh mà còn ẩm, gió và thay đổi nhanh trong ngày: sáng sớm rét buốt trên xe máy, trưa hửng nắng, tối lại lạnh. Bài này giúp bạn chọn từng lớp, chọn chất liệu, phối màu cho đẹp mà không trông như "cuộn chăn", và vài mẹo riêng cho người đi xe máy.
Ba lớp và chất liệu cho từng lớp
Mỗi lớp có một nhiệm vụ riêng. Chọn sai chất liệu ở lớp trong thường là lý do mặc nhiều mà vẫn lạnh:
| Lớp | Nhiệm vụ | Chất liệu nên chọn | Nên tránh |
|---|---|---|---|
| Lớp trong (sát da) | Giữ nhiệt, đẩy mồ hôi ra ngoài | Áo giữ nhiệt mỏng, len lông cừu mỏng, cotton pha sợi giữ nhiệt | Cotton dày khi phải vận động nhiều, vì thấm mồ hôi rồi lạnh |
| Lớp giữa | Giữ lớp không khí ấm | Áo len, áo nỉ, áo lông cừu, cardigan, gilê lông vũ mỏng | Áo quá bó làm ép lớp không khí |
| Lớp ngoài | Chắn gió, mưa phùn | Áo khoác dạ, áo phao, áo khoác gió có lót, măng tô | Áo khoác không chắn gió khi đi xe máy |
Áo giữ nhiệt mỏng sát người là món đáng đầu tư nhất vì nó cho phép mặc lớp giữa và lớp ngoài mỏng hơn. Chọn màu da hoặc màu trùng với áo bên ngoài để không lộ khi cổ áo mở.
Độ vừa của từng lớp quan trọng: lớp trong ôm sát, lớp giữa vừa người, lớp ngoài rộng hơn một chút để khoác được mà không ép. Thử áo khoác khi đang mặc áo len để chắc chắn vừa.
Vì sao rét ẩm miền Bắc khó chịu hơn con số nhiệt độ
Nhiều người từ miền Nam ra Hà Nội ngạc nhiên vì mười mấy độ ở đây lạnh hơn họ nghĩ. Lý do là độ ẩm cao: không khí ẩm dẫn nhiệt khỏi cơ thể nhanh hơn không khí khô, và quần áo hút ẩm cũng mất khả năng giữ ấm. Thêm gió mùa và tốc độ xe máy, cảm giác lạnh còn tăng lên rõ rệt.
Vì vậy, với miền Bắc, lớp ngoài chắn gió quan trọng hơn lớp ngoài dày. Một chiếc áo khoác gió có lót mỏng nhiều khi ấm hơn áo len dày mặc ngoài, vì gió xuyên qua len rất dễ.
Ẩm cũng làm quần áo lâu khô trong những ngày nồm. Hãy có đủ lớp trong để thay mỗi ngày mà không phải mặc lại đồ chưa khô hẳn. Đồ ẩm mặc lên người vừa lạnh vừa dễ có mùi.
Ở trong nhà, nhiều nơi không có sưởi, nên trang phục mặc nhà mùa đông cũng cần nhiều lớp mỏng. Ở văn phòng có điều hoà hai chiều thì ngược lại: phòng ấm, cần cởi bớt lớp ngoài, nên chọn lớp giữa đủ đẹp để mặc một mình.
Phụ kiện giữ ấm cũng là phụ kiện thời trang
Khăn quàng. Khăn len dài quấn hai vòng giữ ấm cổ và ngực, đồng thời là chỗ đặt màu nhấn dễ nhất. Khăn họa tiết caro hoặc màu nổi làm sáng cả bộ đồ tối màu. Khăn ống tiện khi đi xe vì không bay.
Mũ len và băng đô. Giữ ấm đầu và tai, hợp với áo phao và đồ cuối tuần. Đội dưới mũ bảo hiểm thì chọn loại mỏng, không làm mũ bảo hiểm lỏng.
Găng tay. Găng da mỏng hoặc găng len hợp đi phố; găng chắn gió có lót hợp đi xe máy đường xa. Chọn màu cùng túi hoặc giày để bộ đồ liền mạch.
Tất và quần tất. Quần tất dày màu đen, xám, nâu làm chân trông thon và cho phép mặc chân váy suốt mùa đông. Tất len cổ cao với bốt giữ ấm mắt cá.
Bốt và giày kín. Bốt cổ thấp đi với quần ống côn, ống đứng; bốt cổ cao đi với chân váy, váy liền. Đế cao su chống trơn hữu ích khi đường ướt mưa phùn.
Phối nhiều lớp cho đẹp, không cồng kềnh
Mỏng ở trong, dày ở ngoài. Đi theo thứ tự từ mỏng tới dày giúp các lớp nằm phẳng. Áo len dày mặc trong áo khoác mỏng sẽ làm áo khoác căng, nhăn.
Để lộ có chủ ý. Một chút cổ sơ mi trên áo len, gấu áo len thò dưới áo khoác vài phân, hay cổ lọ trong áo khoác cổ chữ V tạo chiều sâu cho bộ đồ. Lộ quá nhiều lớp ở cùng một chỗ thì rối.
Giữ màu trong một nhóm. Ba bốn lớp khác màu dễ loạn. Chọn lớp trong và lớp giữa cùng tông, lớp ngoài trung tính, rồi thêm màu nhấn ở khăn hoặc mũ len.
Chơi với chất liệu. Mùa đông là lúc kết hợp chất liệu đẹp nhất: len gân, dạ, nhung tăm, da lộn giả, lụa. Hai món cùng màu khác chất đặt cạnh nhau trông có chiều sâu.
Thắt lưng ngoài áo khoác. Áo khoác dạ dài có đai buộc ngang eo, hoặc thắt lưng mảnh ngoài áo len dài, giúp giữ đường eo khi đã mặc nhiều lớp.
Giữ phần dưới gọn. Khi phần trên đã nhiều lớp, quần ống côn, quần ống đứng hoặc chân váy dạ với quần tất giữ cho bộ đồ không bị nặng nề.
Áo khoác ngoài: chọn kiểu theo cách bạn di chuyển
Áo khoác dạ dáng dài là món thanh lịch nhất cho đi làm, gặp gỡ. Độ dài qua gối giữ ấm cả đùi khi ngồi xe máy. Màu lạc đà, xám, đen, navy dễ phối. Nhược điểm là dạ thấm nước mưa phùn và nặng hơn khi ướt.
Áo phao nhẹ, ấm, chắn gió tốt, hợp người đi xe máy xa, trời rét đậm. Áo phao lửng tới hông gọn hơn áo phao dài khi ngồi xe. Chọn áo có đường chần nhỏ trông thanh mảnh hơn đường chần to.
Măng tô và áo khoác dáng trench chắn gió, chắn mưa phùn, hợp những ngày se lạnh đầu mùa hoặc cuối mùa. Mặc ngoài áo len mỏng là đủ cho mười lăm, mười sáu độ.
Áo khoác gió có lót thực dụng nhất cho người đi xe máy, gấp gọn bỏ cốp được. Kết hợp với áo len bên trong khi trời rét.
Nếu chỉ có thể chọn một, người hay đi xe máy nên chọn áo phao hoặc áo khoác gió có lót dài qua hông. Người chủ yếu đi ô tô, đi bộ trong phố có thể chọn áo dạ.
Mặc ấm khi đi xe máy buổi sáng rét
Xe máy là chỗ lạnh nhất trong ngày. Vài bước giúp đi đường vẫn ấm mà tới nơi vẫn gọn:
- Chắn gió phía trước: áo khoác cài kín tới cổ, hoặc mặc thêm áo chắn gió mỏng ngoài áo khoác đẹp rồi cởi ra khi tới nơi.
- Giữ ấm cổ và tay: khăn quàng hoặc khăn ống, găng tay chắn gió. Đây là những chỗ mất nhiệt nhanh khi đi xe.
- Giữ ấm chân: quần tất dày hoặc quần giữ nhiệt bên trong quần dài, tất dày, giày kín mũi hoặc bốt. Chân lạnh khiến cả người thấy lạnh.
- Che tai: mũ bảo hiểm có lót tai, hoặc băng đô len mỏng dưới mũ.
- Tới nơi thì cởi bớt: cất áo chắn gió, khăn ống vào túi. Lớp giữa đẹp sẽ là bộ đồ bạn mặc trong ngày.
Chân váy vẫn mặc được mùa đông nếu có quần tất dày và bốt. Khi đi xe xa, có thể mặc thêm quần giữ nhiệt mỏng bên trong quần tất.
Gợi ý bộ đồ nhiều lớp cho những ngày rét
Vài bộ phối ví dụ giả định, có thể đổi màu theo tủ của bạn:
- Đi làm, khoảng mười lăm độ: áo giữ nhiệt màu da, sơ mi trắng, áo len cổ tim xám, quần âu đen, áo khoác dạ lạc đà, giày bệt da.
- Rét đậm, dưới mười độ: áo giữ nhiệt, áo len cổ lọ màu kem, quần jeans có quần giữ nhiệt bên trong, áo phao dài qua hông màu đen, khăn len đỏ đô, bốt cổ thấp.
- Đi chơi cuối tuần: áo thun dài tay, áo nỉ có mũ, áo khoác gió, quần jeans ống đứng, giày thể thao, mũ len.
- Đi ăn tối: áo len mỏng ôm cổ tròn, chân váy dạ chữ A, quần tất đen, áo khoác dạ dài, bốt cổ cao.
- Đầu mùa se lạnh: áo sơ mi hoặc áo thun, cardigan mỏng, quần âu, măng tô.
Màu ấm như nâu, lạc đà, đỏ đô, xanh rêu, cam đất làm khuôn mặt trông tươi hơn trong những ngày trời xám kéo dài. Một chiếc khăn màu nổi là cách thêm màu nhanh nhất.
Giặt và cất đồ len, áo dạ, áo phao
Áo len dễ co và biến dạng khi giặt sai. Giặt tay hoặc chế độ giặt len, nước lạnh, xà phòng dịu. Không vắt xoắn, chỉ ép nhẹ trong khăn để rút nước, rồi phơi nằm trên mặt phẳng hoặc lưới để áo không bị kéo dài. Treo áo len ướt trên móc là cách nhanh nhất làm hỏng dáng vai.
Áo dạ không cần giặt thường xuyên. Chải bụi bằng bàn chải mềm sau khi mặc, treo ở chỗ thoáng. Nếu có vết bẩn, lau nhẹ tại chỗ. Cuối mùa mới giặt khô hoặc giặt theo hướng dẫn trên nhãn.
Áo phao giặt nhẹ, sấy hoặc phơi khô hẳn, vỗ đều để lông vũ hoặc bông không vón cục. Áo phao cất khi còn ẩm sẽ có mùi và mốc.
Cuối mùa, cất đồ len trong túi vải thoáng khí với gói hút ẩm, tránh túi nilon kín. Mùa nồm, mở tủ cho thoáng vào ngày khô, kiểm tra đồ len xem có mốc hoặc mọt không.
Những lỗi hay gặp khi mặc đồ mùa lạnh
Mùa đông nào cũng gặp lại vài lỗi quen thuộc khiến người mặc vừa lạnh vừa kém gọn:
- Một chiếc áo thật dày thay cho nhiều lớp mỏng. Áo dày khó cởi khi vào phòng ấm, lại không chắn gió nếu là len.
- Lớp trong bằng cotton dày khi phải vận động nhiều. Cotton thấm mồ hôi rồi giữ ẩm sát da, đi xe gió lùa sẽ thấy lạnh hơn.
- Áo khoác vừa khít khi thử với áo mỏng. Mặc thêm áo len vào là chật nách, căng lưng. Luôn thử áo khoác với lớp giữa dày nhất bạn định mặc.
- Quên giữ ấm chân và cổ. Mặc ba lớp áo mà đi giày hở, cổ để trần thì vẫn thấy lạnh cả người.
- Toàn màu tối từ đầu đến chân. Ngày trời xám, bộ đồ đen toàn tập làm khuôn mặt trông mệt. Một món sáng màu gần mặt, như khăn hoặc cổ áo len màu kem, đổi hẳn cảm giác.
- Cất đồ len khi chưa khô hẳn. Mùa nồm, đồ len cất ẩm dễ có mùi và mốc, sang năm lấy ra không mặc được.
Phần lớn những lỗi này sửa được mà không cần mua thêm đồ, chỉ cần sắp xếp lại thứ tự lớp và thêm vài phụ kiện giữ ấm.
Câu hỏi thường gặp
Áo giữ nhiệt có cần mặc khi đã có áo len dày không?
Không bắt buộc, nhưng áo giữ nhiệt mỏng cho phép mặc áo len mỏng hơn mà vẫn ấm, và khi vào phòng ấm bạn chỉ cần cởi áo khoác. Nếu áo len dày bị ngứa, lớp giữ nhiệt bên trong cũng giúp da dễ chịu hơn.
Mặc nhiều lớp làm người trông to hơn thì xử lý sao?
Chọn các lớp mỏng ôm vừa thay vì một hai lớp dày, giữ màu trong cùng nhóm, dùng thắt lưng tạo eo và mặc phần dưới gọn. Áo khoác dài mở cúc cũng tạo đường dọc giúp người trông thon hơn.
Áo len bị xù lông có cách nào khắc phục không?
Dùng máy cắt lông xù hoặc lược chải len đi nhẹ một chiều trên bề mặt. Giặt lộn trái, giặt tay hoặc túi giặt và tránh cọ xát với túi đeo chéo sẽ giảm xù về sau. Len pha nhiều sợi tổng hợp thường xù nhanh hơn.
Đi làm văn phòng có sưởi nên mặc thế nào để không quá nóng?
Mặc lớp giữa đủ đẹp để đứng một mình, như áo len mỏng hay sơ mi với cardigan, rồi khoác áo ngoài khi ra đường. Tránh mặc áo len cổ lọ dày nếu văn phòng ấm, vì khó cởi bớt.
Có nên mặc váy liền vào mùa đông miền Bắc không?
Được. Váy len dài tay hoặc váy liền mặc với áo giữ nhiệt bên trong, quần tất dày, bốt và áo khoác dài là bộ ấm và nữ tính. Chọn độ dài qua gối để giữ ấm khi ngồi xe.
Khăn quàng cổ chọn chất liệu nào ấm mà không ngứa?
Len lông cừu mịn, cashmere pha hoặc len pha sợi mềm thường ít ngứa hơn len thô. Da cổ nhạy cảm có thể quàng khăn lụa mỏng bên trong rồi quàng khăn len bên ngoài.