Nhuộm, tẩy, uốn và duỗi đều dùng hoá chất để mở lớp vỏ sợi tóc hoặc bẻ rồi nối lại các liên kết bền bên trong, nên mỗi lần làm là một lần tóc chịu tổn thương nhất định. Để tóc vẫn khoẻ, bạn cần ba việc: kể rõ lịch sử tóc cho thợ, thử dị ứng trước khi nhuộm, và giãn khoảng cách giữa các lần làm, không gộp nhiều quy trình trong một ngày.
Bài này không so sánh salon nào tốt, cũng không nêu giá. Mục tiêu là giúp bạn bước vào tiệm với đúng câu hỏi, hiểu thợ đang làm gì với tóc mình, nhận ra dấu hiệu cần dừng lại, và chăm sóc đúng trong mấy tuần sau khi làm.
Mỗi quy trình làm gì với sợi tóc
Hiểu nguyên lý giúp bạn biết vì sao một số quy trình không nên làm liền nhau. Đây là mô tả chung; công thức cụ thể mỗi hãng khác nhau:
| Quy trình | Nguyên lý chung | Mức tác động lên tóc |
|---|---|---|
| Nhuộm tạm thời, bán vĩnh viễn | Màu bám bên ngoài hoặc đi vào lớp ngoài, phai dần sau nhiều lần gội | Thấp |
| Nhuộm vĩnh viễn | Chất kiềm mở lớp biểu bì, chất oxy hoá giúp phân tử màu phát triển bên trong sợi tóc | Trung bình, tăng khi nhuộm sáng hơn nhiều tông |
| Tẩy tóc | Chất oxy hoá phá huỷ sắc tố tự nhiên để tóc sáng màu, chuẩn bị cho màu nhạt hoặc màu thời trang | Cao, nhất là tẩy nhiều lần |
| Uốn hoá chất | Bẻ các liên kết bền trong tóc, quấn vào trục, rồi dùng thuốc dập để nối lại theo hình dạng mới | Trung bình đến cao |
| Duỗi, ép hoá chất | Tương tự uốn nhưng tóc được kéo thẳng, thường kết hợp nhiệt từ máy là | Trung bình đến cao |
Từ bảng này dễ thấy vì sao "tẩy, nhuộm và uốn trong cùng một buổi" là tổ hợp rủi ro: tóc vừa bị phá sắc tố, mở lớp vỏ, lại tiếp tục bị bẻ liên kết. Tóc có thể không đứt ngay hôm đó, nhưng vài tuần sau sẽ giòn, gãy từng mảng.
Một số dịch vụ phục hồi hoặc làm mượt bằng keratin cũng dùng hoá chất và nhiệt. Một số công thức có thể giải phóng formaldehyde khi là nóng, gây cay mắt, khó thở cho cả khách và thợ; nên hỏi rõ thành phần và đảm bảo tiệm thông gió tốt.
Chuẩn bị trước khi đi làm tóc
Vài việc làm ở nhà trước buổi hẹn giúp kết quả sát mong muốn hơn và giảm rủi ro:
- Ghi lại lịch sử tóc trong một năm gần đây: đã nhuộm màu gì, có tẩy không, có uốn, duỗi, phục hồi gì, lần cuối là khi nào. Thuốc nhuộm henna hoặc thuốc nhuộm thảo dược tự làm cũng phải kể, vì một số loại phản ứng với hoá chất uốn, tẩy.
- Chuẩn bị ảnh mẫu chụp dưới ánh sáng tự nhiên. Ảnh có bộ lọc màu làm màu tóc khác xa thực tế.
- Ghi lại tình trạng da đầu: có vết trầy, mụn, viêm da, vảy nến, gàu nặng không. Da đầu đang tổn thương nên hoãn nhuộm, tẩy.
- Nhớ các lần dị ứng trước đây với thuốc nhuộm, mỹ phẩm, hình xăm henna đen.
- Hỏi bác sĩ nếu đang mang thai, cho con bú hoặc đang điều trị bệnh da đầu, trước khi đặt lịch.
- Không cần gội thật kỹ ngay trước khi nhuộm; nhiều thợ khuyên để da đầu có lớp dầu tự nhiên một, hai ngày, giúp đỡ châm chích. Hỏi tiệm nơi bạn đặt lịch để làm theo đúng hướng dẫn của họ.
- Dành đủ thời gian: nhuộm, uốn có thể mất vài giờ; đi vội dễ dẫn tới rút ngắn bước.
Kể đủ thông tin không phải để làm khó thợ, mà vì thợ không thể nhìn bằng mắt mà biết tóc bạn từng qua bao nhiêu lần hoá chất. Thông tin này quyết định loại thuốc, nồng độ và thời gian để thuốc.
Những câu nên hỏi thợ trước khi làm
Một người thợ có nghề thường vui lòng giải thích. Những câu hỏi sau giúp bạn hiểu điều sắp xảy ra với tóc mình:
- Với tóc hiện tại, màu mong muốn có đạt được trong một lần không, hay cần nhiều buổi?
- Có phải tẩy không, tẩy mấy lần? Sau khi tẩy tóc sẽ yếu đến mức nào?
- Thuốc dùng là loại gì, có cần thử dị ứng trước không, thử ở đâu và chờ bao lâu?
- Có thể thử trên một lọn nhỏ ở phía dưới, khuất trong tóc trước không?
- Tóc đã nhuộm có uốn, duỗi ngay được không, hay nên chờ bao lâu?
- Sau khi làm, bao lâu thì gội lần đầu, dùng loại dầu gội gì, có cần tránh nhiệt mấy ngày không?
- Màu này duy trì được bao lâu, chân tóc mọc ra thì xử lý thế nào?
Ghi sẵn những câu này vào điện thoại để khỏi quên khi ngồi vào ghế. Điều cốt lõi là đừng ngại hỏi lại khi chưa hiểu. Nếu thợ không trả lời được các câu cơ bản về thử dị ứng và thời gian giữa các quy trình, bạn có quyền hoãn lại.
Thử dị ứng thuốc nhuộm: vì sao không nên bỏ qua
Nhiều thuốc nhuộm tóc vĩnh viễn, đặc biệt các màu tối, chứa những chất tạo màu như para-phenylenediamine, thường viết tắt là PPD, hoặc các chất cùng nhóm. Đây là những chất có thể gây dị ứng tiếp xúc ở một số người. Dị ứng có khi xuất hiện sau nhiều năm nhuộm không sao, vì cơ thể có thể trở nên mẫn cảm dần theo thời gian.
Phản ứng nhẹ là ngứa, đỏ, rát da đầu, đường viền trán, sau tai. Phản ứng nặng hơn có thể gây sưng mặt, sưng mí mắt, nổi mẩn lan rộng. Trường hợp hiếm, phản ứng nghiêm trọng cần cấp cứu.
Vì vậy, hướng dẫn đi kèm phần lớn thuốc nhuộm khuyến cáo thử trên da trước mỗi lần nhuộm, thường chấm một ít thuốc sau tai hoặc mặt trong khuỷu tay rồi chờ khoảng bốn mươi tám giờ. Nếu không có phản ứng mới tiến hành nhuộm. Một số tiệm có thể hẹn bạn đến thử trước hai ngày; đó là dấu hiệu làm việc cẩn thận chứ không phải rườm rà.
Người từng phản ứng với hình xăm henna đen, loại vẽ tạm thời hay gặp ở các khu du lịch, có nguy cơ cao dị ứng với thuốc nhuộm chứa PPD, vì loại henna đen này thường được pha thêm chất đó. Hãy nói rõ với thợ nếu bạn có tiền sử này.
Nếu đang nhuộm mà thấy rát, bỏng, ngứa dữ dội, hãy yêu cầu xả sạch thuốc ngay, đừng cố chịu cho "lên màu đẹp".
Khoảng cách giữa các lần làm hoá chất
Không có con số áp dụng cho mọi trường hợp, vì còn tuỳ loại thuốc, tình trạng tóc và kỹ thuật. Tuy vậy, có vài nguyên tắc được nhiều thợ và bác sĩ da liễu đồng ý.
Không làm hai quy trình hoá chất mạnh trong cùng một buổi, ví dụ tẩy rồi uốn, hay duỗi rồi nhuộm sáng. Nhiều người thợ khuyên giãn cách ít nhất khoảng hai tuần giữa hai quy trình như nhuộm và uốn, để tóc và da đầu có thời gian ổn định.
Nhuộm lại thì chỉ nhuộm phần chân tóc mới mọc khi có thể, không phủ thuốc lên toàn bộ chiều dài mỗi lần. Phần ngọn đã nhuộm nhiều lần sẽ ngày càng xốp, hư, và màu bị chồng lên làm tối dần không đều. Người thợ có nghề sẽ đề nghị nhuộm chân và chỉ làm mới màu phần ngọn bằng loại nhẹ hơn.
Uốn, duỗi lại cũng chỉ nên làm phần tóc mới mọc khi kỹ thuật cho phép. Làm đè lên phần tóc đã uốn, duỗi trước là nguyên nhân phổ biến khiến tóc gãy đoạn giữa.
Muốn đổi từ màu tối sang màu rất sáng, hoặc từ màu thời trang về màu tự nhiên, thường cần chia nhiều buổi cách nhau vài tuần. Một kết quả đẹp chậm hơn vẫn tốt hơn một mái tóc gãy vụn sau một ngày.
Nếu kết quả không như ý, ví dụ màu lên tối hơn ảnh mẫu hay nếp uốn quá xoăn, phản xạ đầu tiên của nhiều người là quay lại làm tiếp ngay hôm sau. Đây chính là lúc tóc dễ hỏng nhất. Nên chờ vài ngày cho màu ổn định sau vài lần gội, rồi bình tĩnh trao đổi với thợ đã làm. Nhiều tiệm có chính sách chỉnh sửa trong một khoảng thời gian; hỏi điều này ngay từ đầu, trước khi làm, sẽ dễ nói chuyện hơn. Chỉnh màu thường nhẹ nhàng hơn tẩy lại từ đầu, và nếp uốn quá xoăn thường dãn bớt sau vài tuần gội.
Chăm tóc trong mấy tuần đầu sau hoá chất
Những ngày đầu sau khi nhuộm, uốn, duỗi, tóc và da đầu đang ở trạng thái nhạy cảm nhất. Một lịch chăm sóc chung, luôn ưu tiên lời dặn riêng của thợ đã làm cho bạn:
- Gội lần đầu theo thời điểm thợ dặn; với uốn, duỗi thường phải chờ vài ngày để nếp ổn định.
- Dùng dầu gội dịu, nước mát hoặc hơi ấm. Nước nóng làm màu phai nhanh và làm da đầu khô.
- Dùng dầu xả mỗi lần gội, kem ủ một đến hai lần mỗi tuần trong tháng đầu.
- Hạn chế buộc chặt, kẹp mạnh vào tóc vừa uốn, duỗi trong những ngày đầu để không để lại nếp gấp.
- Giảm dùng nhiệt: ưu tiên sấy nhiệt vừa, tránh máy là nóng ít nhất vài ngày.
- Che tóc khi đi nắng, đi bơi; nắng và clo làm màu nhuộm đổi tông nhanh.
- Theo dõi da đầu: châm chích nhẹ vài giờ có thể gặp, nhưng đỏ rát kéo dài, phồng rộp, chảy dịch, sưng mặt thì đến cơ sở y tế.
Nếu sau khi làm thấy tóc mềm nhũn khi ướt, giãn dài mà không co lại, dễ đứt khi chải, đó là dấu hiệu tóc hư nặng. Ngưng mọi hoá chất và nhiệt, tỉa bớt phần hư, và chăm sóc nhẹ nhàng trong nhiều tuần.
Câu hỏi thường gặp
Có nên gội đầu ngay trước khi nhuộm không?
Nhiều thợ khuyên không gội thật kỹ ngay trước buổi nhuộm, để lớp dầu tự nhiên giúp da đầu đỡ châm chích. Tuy nhiên tóc dính nhiều sáp, gôm có thể cần làm sạch. Hỏi tiệm nơi bạn đặt lịch để làm theo hướng dẫn của họ.
Tóc đã nhuộm henna có uốn, tẩy được không?
Henna nguyên chất thường bám rất bền, có thể khiến màu nhuộm hoặc kết quả uốn không như dự kiến. Một số sản phẩm henna pha muối kim loại còn có thể phản ứng với hoá chất tẩy, uốn. Hãy nói rõ cho thợ để họ thử trên một lọn trước.
Mang thai có nhuộm tóc được không?
Đây là câu hỏi nên hỏi bác sĩ đang theo dõi thai kỳ của bạn. Nhiều người chọn hoãn nhuộm trong ba tháng đầu, hoặc chọn nhuộm chỉ phần tóc không chạm da đầu, ở nơi thoáng khí. Không tự quyết dựa trên lời quảng cáo thuốc nhuộm an toàn.
Nhuộm tóc nhiều có gây rụng tóc không?
Nhuộm đúng cách thường không làm nang tóc rụng. Nhưng nhuộm, tẩy nhiều lần làm sợi tóc yếu, gãy nhiều, trông như rụng. Dị ứng nặng với thuốc nhuộm gây viêm da đầu thì có thể ảnh hưởng tóc, cần gặp bác sĩ da liễu.
Duỗi tóc rồi có uốn lại được ngay không?
Không nên. Cả duỗi và uốn đều bẻ các liên kết bền trong tóc. Làm liền nhau trên cùng một phần tóc rất dễ khiến tóc gãy đứt. Thường phải chờ phần tóc mới mọc ra hoặc cắt bỏ phần đã duỗi.
Màu nhuộm phai nhanh có phải do thuốc kém không?
Không hẳn. Nước nóng, dầu gội mạnh, nắng, clo, gội quá thường xuyên và tóc xốp do tẩy đều làm màu phai nhanh. Màu đỏ, màu thời trang vốn phai nhanh hơn màu nâu tối. Chăm sóc đúng giúp màu bền hơn đáng kể.