Phần lớn quần áo may sẵn chỉ vừa khoảng tám chín phần với cơ thể bạn, và một lần sửa nhỏ ở tiệm may đủ biến chúng thành đồ "như may đo". Những việc dễ và đáng làm nhất là lên gấu quần váy, bóp cạp, chiết eo áo, thu ống quần, rút ngắn tay áo. Những việc khó và thường không đáng là sửa vai áo, nới hông chật, đổi kiểu cổ.
Biết món nào sửa được, sửa tới đâu giúp bạn tự tin mua đồ hơn, nhất là khi mua online hoặc mua đồ giảm giá. Bài này giải thích từng loại sửa chữa phổ biến, cách ghim thử và dặn thợ, và những điều cần kiểm tra khi nhận đồ về.
Sửa chữa nào dễ, nào khó
Bảng dưới phân loại những yêu cầu sửa đồ phổ biến theo độ khó và mức độ đáng làm. Độ khó còn tuỳ chất vải và kiểu may:
| Loại sửa | Độ khó | Ghi chú |
|---|---|---|
| Lên gấu quần, gấu chân váy | Dễ | Việc phổ biến nhất; jeans có thể giữ gấu gốc |
| Bóp cạp quần, cạp váy | Dễ đến vừa | Bóp ở đường may sau; bóp nhiều quá làm lệch túi sau |
| Chiết eo áo sơ mi, váy liền | Dễ đến vừa | Thêm hoặc sâu thêm đường chiết ở lưng |
| Thu ống quần | Vừa | Thu đều từ gối xuống; đổi kiểu ống từ rộng sang côn |
| Rút ngắn tay áo | Vừa | Áo có măng sét hoặc khuy cổ tay phức tạp hơn |
| Thay khoá kéo, đính khuy | Dễ | Nên làm sớm để đồ không hỏng thêm |
| Nới cạp, nới hông | Khó | Chỉ làm được nếu đường may còn dư vải |
| Sửa vai áo, thu vai | Khó | Phải tháo tay áo, ảnh hưởng cả dáng; thường không đáng với áo thường |
| Đổi kiểu cổ, kiểu tay | Rất khó | Gần như may lại; chỉ cân nhắc với đồ có giá trị kỷ niệm |
Nguyên tắc dễ nhớ: thu nhỏ thì dễ hơn nới rộng, rút ngắn thì dễ hơn kéo dài. Khi mua đồ biết sẽ phải sửa, chọn món vừa ở chỗ khó sửa nhất như vai và ngực, rồi sửa những chỗ dễ.
Lên gấu và rút ngắn: việc nhỏ, khác biệt lớn
Độ dài quần váy ảnh hưởng tới tỉ lệ cả người. Quần dài chồng nhiều nếp trên giày làm chân trông ngắn và lôi thôi; chân váy dừng đúng chỗ bắp chân đầy nhất làm chân trông nặng. Lên gấu là cách rẻ và nhanh nhất để sửa điều đó.
Khi đi lên gấu, hãy mang theo đôi giày bạn sẽ đi cùng chiếc quần đó. Quần âu ống suông nên chạm nhẹ mu giày; quần ống côn dừng ngay mắt cá; quần ống rộng gần chạm đất khi đi giày có đế. Một chiếc quần không thể đẹp với cả giày bệt và giày cao gót, nên chọn đôi bạn đi nhiều nhất.
Với jeans, thợ có thể cắt ngắn nhưng giữ lại phần gấu gốc có vệt bạc màu tự nhiên, gọi là giữ gấu zin. Cách này giữ được vẻ ngoài nguyên bản. Nếu jeans có đường viền chỉ nổi, nhờ thợ dùng chỉ cùng màu.
Với chân váy và váy liền có lớp lót, lớp lót cũng phải rút ngắn tương ứng, ngắn hơn lớp ngoài khoảng vài phân. Váy xếp ly thì việc lên gấu phức tạp hơn vì phải giữ nếp, nên hỏi thợ trước.
Bóp eo, chiết eo và thu ống
Bóp cạp quần. Khi hông vừa mà cạp rộng, đây là chuyện thường gặp với nhiều phụ nữ có eo nhỏ so với hông. Thợ bóp ở đường may giữa lưng. Bóp quá nhiều có thể làm hai túi sau xích lại gần nhau, nên hỏi thợ giới hạn.
Chiết eo áo sơ mi. Áo vừa vai, vừa ngực nhưng thùng thình ở eo có thể chiết thêm hai đường ở lưng. Áo trông gọn hơn hẳn mà vẫn thoải mái.
Thu eo váy liền. Thu ở hai bên sườn hoặc ở đường chiết. Váy có khoá kéo bên hông cần thợ tháo khoá để thu đều.
Thu ống quần. Quần ống quá rộng so với ý muốn có thể thu từ gối xuống thành ống đứng hoặc ống côn. Thu từ đùi xuống khó hơn vì ảnh hưởng đáy.
Thu áo len, áo thun. Đồ dệt kim cần máy và kỹ thuật riêng để đường may co giãn theo vải. Không phải tiệm nào cũng làm đẹp, hỏi trước.
Ghim thử và dặn thợ cho đúng ý
Nhiều lần sửa không như ý vì dặn chưa rõ. Các bước sau giúp thợ hiểu đúng:
- Mặc đồ cần sửa với đúng đồ lót và giày bạn sẽ mặc cùng khi đến tiệm.
- Nói rõ bạn muốn kết quả ra sao, không chỉ nói số: "muốn quần chạm mu giày", "muốn eo áo vừa mà vẫn ngồi thoải mái".
- Để thợ ghim thử trên người, rồi đứng, ngồi, giơ tay, bước dài trong lúc còn ghim. Nếu cấn hoặc quá chật, nói ngay.
- Nhìn gương ba phía: trước, nghiêng, sau. Gấu quần phía sau thường hơi dài hơn phía trước là bình thường với quần âu.
- Hỏi thợ có cắt bỏ vải không. Nếu muốn có thể nới lại sau này, nhờ thợ gấp vào trong thay vì cắt.
- Hẹn ngày lấy và ghi lại yêu cầu, kể cả bằng một tin nhắn, để khi nhận dễ đối chiếu.
Với đồ có giá trị hoặc vải khó như lụa, nhung, da, nên hỏi thợ đã làm loại vải đó chưa. Một đường kim sai trên lụa có thể để lại lỗ kim vĩnh viễn.
Khi nào nên sửa, khi nào nên thôi
Không phải món nào cũng đáng sửa. Một chiếc áo vai rộng hơn vai bạn vài phân, ngoài kiểu vai trễ có chủ ý, gần như không thể sửa cho đẹp mà không tốn công bằng may lại. Một chiếc quần chật hông thì chỉ nới được nếu đường may bên trong còn dư vải, mà đồ may sẵn thường để dư rất ít.
Cách cân nhắc nhanh: chi phí và công sửa so với mức độ bạn sẽ mặc món đó. Một chiếc quần âu đi làm mặc hai lần mỗi tuần thì đáng lên gấu, bóp cạp. Một chiếc váy mặc một lần cho tiệc có thể không đáng sửa phức tạp.
Đồ có giá trị kỷ niệm như áo dài của mẹ, váy cũ có ý nghĩa riêng thì câu chuyện khác. Thợ may lành nghề có thể sửa lại cho vừa hoặc chuyển thành kiểu khác. Với áo dài, nên tìm thợ chuyên may áo dài vì cách dựng thân và tay áo khác đồ thường.
Khi mua đồ mới, nhất là đồ giảm giá, hãy tự hỏi: "món này vừa ở vai, ngực, hông chưa?" Nếu những chỗ khó sửa đã vừa, chỗ còn lại để tiệm may lo. Nếu chỗ khó sửa chưa vừa, nên bỏ qua dù đang rẻ.
Kiểm tra khi nhận đồ đã sửa
Đừng chỉ nhìn rồi mang về. Mặc thử ngay tại tiệm và để ý:
- Đường may mới thẳng, mũi chỉ đều, màu chỉ khớp với màu vải.
- Gấu hai bên ống quần bằng nhau; gấu váy đều quanh người, không bị chúc một bên.
- Chỗ bóp, chỗ chiết không làm vải nhăn kéo, không làm túi lệch.
- Đường gấu được là phẳng, không còn vết phấn hay ghim.
- Ngồi xuống, giơ tay, bước dài để kiểm tra không cấn.
- Lớp lót, nếu có, được sửa tương ứng và không thò ra ngoài.
Nếu có chỗ chưa ổn, nói với thợ ngay khi còn ở tiệm. Sửa lại chỗ nhỏ thường nhanh, còn mang về rồi quay lại sẽ mất công hơn cho cả hai bên.
Giữ một tiệm may quen gần nhà là việc đáng làm. Thợ quen sẽ biết dáng bạn, nhớ bạn thích mặc ôm hay rộng, và lần sau chỉ cần dặn ngắn gọn.
Tự sửa tại nhà: những việc có thể làm
Không phải lần nào cũng cần ra tiệm. Một số việc nhỏ bạn có thể tự làm với kim chỉ cơ bản: đính lại khuy bị lỏng, khâu lại đường gấu bị bung một đoạn, khâu chỗ đường may bên sườn bị tuột chỉ. Những việc này tốn mười lăm phút và giúp đồ không hỏng thêm.
Băng keo gấu vải dùng nhiệt là cách tạm thời để lên gấu quần không cần khâu, hợp khi gấp hoặc khi đi công tác. Kết quả không bền bằng khâu, có thể bong sau vài lần giặt, nhưng đủ dùng trong vài tuần.
Những việc như thu ống quần, chiết eo, thay khoá kéo thì cần máy may và kinh nghiệm để đường may thẳng và đẹp. Nếu bạn muốn học, hãy thử trên đồ cũ không còn mặc trước khi làm trên đồ đang dùng.
Một bộ kim chỉ nhỏ gồm vài màu chỉ cơ bản như trắng, đen, be, navy, xám, kèm kim khâu tay, kéo nhỏ, ghim và vài chiếc khuy dự phòng là đủ cho phần lớn việc vặt. Khuy dự phòng thường được đính sẵn ở mặt trong áo hoặc kèm trong túi nhỏ khi mua, nên giữ lại cùng một chỗ.
Sửa để mặc lại đồ cũ trong tủ
Tủ đồ của nhiều người có những món "gần vừa": chiếc quần âu rộng eo sau khi giảm cân, chiếc váy dài quá so với thói quen hiện tại, chiếc áo sơ mi rộng thùng thình mua từ vài năm trước. Thay vì mua mới, một lần sửa có thể đưa chúng trở lại tủ đồ dùng hằng ngày.
Trước khi mang đi sửa, mặc thử từng món và hỏi: chất vải còn tốt không, màu còn hợp với các món khác không, chỗ không vừa có thuộc nhóm dễ sửa không. Món đạt cả ba thì đáng sửa. Món bạc màu, xù lông hoặc không phối được với gì thì dù sửa vừa cũng ít khi được mặc.
Có những cách sửa đổi kiểu đơn giản cũng làm món cũ mới hơn: cắt quần dài thành quần lửng, cắt váy maxi thành midi, thay khuy áo bằng khuy khác màu, bỏ cầu vai độn đã lỗi thời. Những việc này thường nhẹ nhàng mà thay đổi cảm giác của món đồ khá rõ.
Sau sinh hoặc khi cân nặng thay đổi theo giai đoạn, đừng vội sửa hết đồ cũ. Chờ cơ thể ổn định vài tháng rồi mới sửa những món bạn chắc sẽ mặc tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Quần mua online dài quá có nên tự cắt không?
Có thể tự cắt nếu vải không tuột sợi và bạn có máy may để vắt sổ. Với quần âu, jeans hay quần có lót, nên nhờ thợ để gấu thẳng, đều hai bên và giữ được kiểu gấu gốc.
Bóp eo quần bao nhiêu thì không ảnh hưởng dáng?
Thường bóp vài phân ở đường may giữa lưng không ảnh hưởng nhiều. Bóp nhiều hơn có thể làm túi sau lệch và cạp gợn. Thợ sẽ nhìn đường may cụ thể để nói giới hạn, nên hỏi trực tiếp.
Áo sơ mi rộng vai có sửa được không?
Rất khó vì phải tháo tay áo, cắt lại vai và lắp lại. Kết quả thường không đẹp bằng áo vừa vai từ đầu. Nếu chỉ rộng một chút, có thể mặc như kiểu áo vai trễ hoặc khoác ngoài thay vì sửa.
Váy cưới, áo dài có nên mang tiệm sửa đồ thường không?
Nên tìm thợ chuyên về loại trang phục đó. Váy cưới có nhiều lớp và chi tiết đính kết; áo dài có cách dựng thân, tay và tà riêng. Thợ quen loại đồ đó sẽ giữ được dáng và chi tiết.
Sửa đồ thường mất bao lâu?
Việc đơn giản như lên gấu có thể lấy trong ngày hoặc hôm sau, việc phức tạp hơn như chiết eo, thu ống, thay khoá thường vài ngày. Mùa cuối năm và trước Tết tiệm thường đông, nên mang đồ đi sửa sớm.
Mua đồ size lớn rồi sửa nhỏ có phải là cách hay không?
Chỉ hay khi chỗ cần sửa là chỗ dễ sửa như eo, gấu, ống. Nếu size lớn làm vai, ngực hoặc đáy quần sai, sửa sẽ khó và tốn công. Tốt hơn là chọn size vừa ở chỗ khó sửa rồi sửa phần còn lại.