Ảnh du lịch đẹp cần cân bằng giữa người và cảnh: cảnh đủ rộng để biết bạn đang ở đâu, người đủ rõ để thấy bạn, và không có đám đông chen vào khung. Ba việc làm khác biệt lớn nhất là tới sớm hơn mọi người, chọn đúng chỗ đứng trong khung hình, và biết dặn người chụp hộ một cách cụ thể.
Bài này dành cho người được chụp: bạn đi du lịch với bạn bè, gia đình hoặc một mình, muốn mang về vài tấm ảnh có hồn mà không cần máy ảnh chuyên nghiệp. Nội dung gồm chọn giờ, vị trí người trong cảnh, dáng hợp từng loại địa điểm, cách hướng dẫn người cầm máy, nhờ người lạ, những giới hạn an toàn và cách đăng ảnh không tiết lộ quá nhiều về hành trình.
Chọn giờ để cảnh vắng và ánh sáng đẹp
Hầu hết điểm du lịch nổi tiếng đông nhất từ giữa buổi sáng đến chiều muộn, đúng giờ các đoàn khách và người dân địa phương đi chơi. Cách đơn giản nhất để có ảnh không lẫn người lạ là có mặt ngay sau giờ mở cửa hoặc vào sáng sớm. Phố cổ lúc sáu bảy giờ sáng gần như chỉ có người dân quét sân, quán vừa mở; bãi biển lúc bình minh chỉ vài người tập thể dục.
Ánh sáng giờ đó cũng đẹp: mặt trời thấp, ấm, mềm, làm tường vàng phố cổ và mặt biển lên màu dịu. Đến khi khách đông thì bạn đã có ảnh và có thể thong thả tham quan.
Ngày thường vắng hơn cuối tuần, mùa thấp điểm vắng hơn kỳ nghỉ lễ. Nếu chỉ có thể đến giờ đông, chọn góc nhỏ hơn thay vì góc biểu tượng: một khung cửa sổ, một bậc thềm, một bức tường có dây leo gần đó. Những góc này thường ít người tranh và cho ảnh riêng hơn.
Khi chờ khung vắng, đứng sẵn vào vị trí và để người chụp bấm ngay khi người đi qua vừa rời khung. Chế độ chụp liên tiếp giúp bắt được khoảnh khắc hiếm hoi trống cảnh. Đừng đứng chắn lối đi quá lâu; chụp vài tấm rồi nhường chỗ, vài phút sau quay lại.
Đứng ở đâu trong khung: người nhỏ cảnh lớn hay người lớn cảnh nhỏ
Ảnh du lịch thường thuộc một trong hai kiểu. Người nhỏ, cảnh lớn: bạn chỉ chiếm một phần nhỏ khung hình, cảnh trải rộng, cho cảm giác bao la, hợp với ruộng bậc thang, bãi biển dài, đèo núi. Người lớn, cảnh làm nền: chân dung nửa người hoặc toàn thân, phía sau vẫn nhận ra địa điểm, hợp với phố cổ, quán cà phê, khu chợ.
Với ảnh người nhỏ, đặt mình lệch về một phía khung, không đứng chính giữa, và hướng mặt hoặc hướng bước đi về phía khoảng trống lớn hơn. Mặc màu tách khỏi cảnh để dù nhỏ vẫn thấy rõ. Dáng nên rõ đường nét: tay dang, tóc bay, đi bộ, ngồi bệt ở mép đồi, vì chi tiết khuôn mặt sẽ không nhìn thấy.
Với ảnh người lớn, cảnh nên có một chi tiết nhận diện rõ phía sau: một mái ngói, một cây cầu, một ngọn hải đăng. Bước ra xa phông nền một chút để nền mờ nhẹ và người nổi lên. Tránh để cột điện, cành cây, đầu mái nhà mọc ngay sau đầu.
Một mẹo dễ áp dụng là chụp cả hai kiểu ở mỗi điểm: một tấm toàn cảnh có bạn nhỏ trong đó, một tấm cận hơn. Khi về chọn ảnh, bộ ảnh có nhịp xa gần sẽ kể được chuyến đi tốt hơn một loạt ảnh cùng cỡ.
Dáng hợp với từng loại địa điểm
Mỗi loại cảnh có những dáng tự nhiên với nó. Bảng sau gom gợi ý dễ làm, không cần đạo cụ cầu kỳ:
| Địa điểm | Dáng gợi ý | Lưu ý |
|---|---|---|
| Bãi biển | Đi chân trần dọc mép nước, cầm dép hoặc mũ; quay lưng nhìn biển rồi ngoái lại; ngồi trên cát ôm gối | Tránh giờ nắng gắt; váy mỏng ngược sáng dễ xuyên thấu |
| Phố cổ, ngõ nhỏ | Đi bộ chậm giữa ngõ; dựa vai vào khung cửa; ngồi bậc thềm cầm ly nước | Không ngồi lên bậc nhà dân, xe người khác nếu chưa xin phép |
| Đồi núi, ruộng bậc thang | Đứng xa trên lối mòn, tay dang hoặc cầm mũ; ngồi ở mép đồi nhìn xa | Đi đúng lối, không giẫm lúa, không đứng sát mép vực |
| Cánh đồng hoa, vườn | Đi giữa lối, cúi ngửi hoa, chạm nhẹ cánh hoa | Không hái, không ngồi đè lên hoa; nhiều vườn thu phí chụp, hỏi trước |
| Quán cà phê có view | Ngồi cạnh cửa nhìn ra cảnh, cầm ly; quay lại cười với người chụp | Không chiếm chỗ đẹp quá lâu khi quán đông |
| Cầu, bến thuyền | Đứng tựa lan can nhìn xa; đi dọc cầu về phía máy | Không trèo lên lan can, không cúi ra ngoài |
Điều chung cho mọi địa điểm: dáng chuyển động (đi, quay lại, chỉnh mũ) cho ảnh du lịch sống hơn dáng đứng nhìn thẳng máy. Đứng nhìn thẳng chỉ cần một hai tấm làm kỷ niệm.
Dặn người chụp hộ thế nào cho ra ảnh như ý
Bạn bè, người yêu, người thân đi cùng thường sẵn lòng chụp nhưng không biết bạn muốn gì. Vài câu dặn cụ thể đổi kết quả rất nhiều:
- Cho xem ảnh mẫu hoặc tự chụp một tấm cảnh trống trước, chỉ rõ bạn sẽ đứng ở đâu trong khung.
- Nói kiểu ảnh: "chụp dọc, lấy cả người và cái cầu phía sau", "chụp ngang, mình nhỏ thôi, lấy nhiều trời".
- Nhờ hạ máy: với ảnh toàn thân, máy ngang hông hoặc thấp hơn một chút, đặt chân bạn gần mép dưới ảnh. Đây là câu dặn hiệu quả nhất.
- Nhờ chụp liên tiếp, giữ nút bấm trong lúc bạn đi hoặc đổi dáng, thay vì bấm từng tấm.
- Dặn giữ đường chân trời thẳng và để ý cột điện, cành cây sau đầu.
- Đổi vai cho nhau: bạn chụp lại cho họ cũng kỹ như vậy. Ai cũng muốn có ảnh đẹp của chuyến đi.
Đừng biến chuyến đi thành buổi chụp ảnh kéo dài khiến người đi cùng mệt. Thống nhất từ đầu: mỗi điểm dừng chụp vài phút, chọn hai ba điểm chính để chụp kỹ, phần còn lại là tận hưởng.
Nhờ người lạ chụp giúp: chọn người, nói gì, giữ an toàn
Đi một mình hoặc muốn có ảnh cả nhóm, nhờ người lạ là chuyện bình thường. Người hợp nhất để nhờ thường là người cũng đang cầm điện thoại chụp cảnh, vì họ quen thao tác, hoặc một nhóm du khách khác mà bạn có thể đổi chụp giúp nhau.
Trước khi đưa máy, mở sẵn camera ở đúng chế độ, chọn sẵn ống kính, khoá màn hình ở ứng dụng camera nếu điện thoại có chế độ đó. Nói ngắn: chụp dọc hay ngang, lấy toàn thân, bấm vài tấm. Chỉ vào điểm bạn sẽ đứng. Nếu người đó thân thiện, nhờ thêm một tấm theo kiểu khác.
Về an toàn, tránh đưa điện thoại cho người đang ngồi trên xe máy, người tự tiếp cận và gạ chụp giúp ở nơi vắng, hoặc khi bạn đứng xa đến mức không kịp phản ứng. Không đưa máy khi đang mở ứng dụng ngân hàng, tin nhắn. Ở nơi đông khách quốc tế, việc nhờ chụp phổ biến và phần lớn mọi người rất sẵn lòng, nhưng vẫn nên đứng trong khoảng vài bước chân.
Nếu không muốn nhờ, giá ba chân nhỏ gấp gọn và hẹn giờ là lựa chọn thay thế. Đặt máy ở chỗ không cản lối đi, luôn để mắt tới máy, không để máy trên lan can, mép tường cao hay nơi có thể rơi.
Giới hạn an toàn và tôn trọng nơi chốn
Không tấm ảnh nào đáng đổi lấy chấn thương hay sự phiền lòng của người địa phương. Một số giới hạn nên giữ:
- Không đứng sát mép vực, mép đá, mép cầu hay trèo qua rào chắn để lấy góc. Đá ướt, rêu trơn, gió lớn trên đỉnh đèo là nguyên nhân nhiều tai nạn khi chụp ảnh.
- Không chụp trên đường ray tàu đang khai thác, lòng đường xe chạy, giữa cầu có xe qua lại.
- Biển có sóng lớn, cờ cảnh báo: chụp trên bờ, không lội ra xa để có ảnh đứng giữa sóng.
- Khu dân cư, nhà cổ có người ở: hỏi trước khi chụp cửa nhà, sân nhà; không ngồi lên xe, bậc, chậu cây của người ta.
- Người dân, người bán hàng: hỏi trước khi đưa họ vào ảnh cận, và tôn trọng khi họ từ chối.
- Di tích, nơi thờ tự: theo quy định về trang phục và khu vực được chụp, không tạo dáng đùa cợt trước nơi trang nghiêm.
- Vườn hoa, đồng lúa: đi đúng lối, không giẫm, không hái; hỏi nếu nơi đó thu phí chụp ảnh.
Nếu thấy một điểm chụp đông người chen lấn ở chỗ nguy hiểm, cách khôn ngoan là bỏ qua và tìm góc khác. Ảnh du lịch đẹp nhất thường đến từ những góc ít ai để ý.
Đăng ảnh du lịch an toàn
Ảnh du lịch hay được đăng ngay khi đang ở nơi đó. Điều này vô tình cho người khác biết bạn đang không ở nhà, đang ở đâu, đi với ai. Vài thói quen giúp bảo vệ bạn và gia đình:
Đăng sau khi đã rời điểm đó hoặc sau khi về nhà, nhất là ảnh có gắn vị trí. Nếu muốn chia sẻ trong lúc đi, giới hạn người xem ở bạn bè thân.
Để ý thông tin vị trí trong ảnh. Ảnh điện thoại có thể lưu toạ độ nơi chụp. Nhiều mạng xã hội tự xoá thông tin này khi đăng, nhưng ảnh gửi dạng tệp gốc qua tin nhắn, thư điện tử có thể vẫn giữ. Điện thoại thường có tuỳ chọn tắt định vị cho camera hoặc bỏ vị trí khi chia sẻ.
Không để lộ vé máy bay, thẻ lên tàu, số phòng khách sạn, hộ chiếu trong ảnh. Mã vạch trên thẻ lên máy bay có thể chứa thông tin đặt chỗ.
Hỏi ý người đi cùng trước khi đăng ảnh có họ, đặc biệt khi họ không muốn công khai đang đi đâu hay đi với ai.
Một bộ ảnh du lịch kể chuyện tốt khi được chọn lọc: năm bảy tấm đẹp nhất, có xa có gần, có người có cảnh, thay vì vài chục tấm gần giống nhau. Phần còn lại giữ làm kỷ niệm riêng.
Câu hỏi thường gặp
Đi du lịch một mình làm sao có ảnh đẹp của chính mình?
Mang giá ba chân nhỏ và dùng hẹn giờ kèm chụp liên tiếp, hoặc điều khiển chụp từ xa bằng đồng hồ thông minh. Đến điểm chụp sớm khi vắng để không lo cản người khác. Có thể đổi chụp giúp với một du khách khác cũng đi một mình.
Làm sao để ảnh check-in không giống ảnh của hàng nghìn người khác?
Đến góc nổi tiếng thì chụp một tấm làm kỷ niệm, rồi tìm góc phụ quanh đó: một khung cửa, một con hẻm, một quán nhỏ. Thay đổi giờ chụp, dáng chuyển động và trang phục có màu riêng cũng giúp ảnh khác biệt hơn.
Có nên thuê thợ chụp ảnh ở điểm du lịch không?
Đó là lựa chọn cá nhân. Nếu thuê, xem ảnh mẫu thợ đã chụp, thoả thuận rõ số ảnh, thời gian, cách nhận ảnh và quyền sử dụng ảnh trước khi bắt đầu. Chọn người làm việc qua cơ sở hoặc kênh có thông tin rõ ràng để dễ liên hệ khi có vấn đề.
Nhờ người lạ chụp mà ảnh xấu thì có nên nhờ lại?
Có thể cảm ơn rồi nhờ thêm một tấm với lời dặn cụ thể hơn, ví dụ chụp dọc và lấy cả chân. Nếu vẫn chưa ổn, cảm ơn lịch sự và tìm cách khác như hẹn giờ. Người lạ giúp bạn là thiện chí, không nên bắt họ chụp lại quá nhiều.
Ảnh du lịch đông người phía sau có xoá được không?
Một số điện thoại và ứng dụng có công cụ xoá vật thể, làm tốt với người nhỏ ở xa trên nền đơn giản, nhưng dễ để lại vết loang trên nền phức tạp. Cách đáng tin hơn vẫn là chọn giờ vắng, đổi góc chụp hoặc để người lạ thành một phần tự nhiên của cảnh.
Chụp ảnh ở chùa, đền khi du lịch cần chú ý gì?
Mặc kín đáo theo quy định nơi đó, hỏi khu vực nào được phép chụp, không chụp người đang lễ bái cận mặt, không tạo dáng đùa cợt, không trèo lên tượng hay bệ. Giữ giọng nói nhỏ, chụp nhanh rồi nhường chỗ cho người khác.