Trang phục lên ảnh đẹp thường có ba đặc điểm: màu tách khỏi phông nền, chất vải ít nhăn và không bóng loáng, họa tiết không quá nhỏ và dày. Màu trơn hoặc họa tiết vừa phải, vừa vặn với người, cùng tông với khung cảnh định chụp, gần như luôn an toàn hơn những bộ đồ nổi bật ngoài đời mà lên ảnh lại rối.
Ngoài đời, mắt người tự lọc chi tiết; máy ảnh thì không. Một chiếc áo sọc mảnh có thể tạo vân sóng lạ, một chiếc váy voan mỏng có thể xuyên sáng khi đứng ngược nắng, một bộ đồ cùng màu tường làm người như biến mất. Bài này hướng dẫn chọn màu theo phông nền và ánh sáng, chọn chất liệu, xử lý họa tiết, phối tông khi chụp cùng bạn bè hay gia đình, và gói đồ mang theo cho một buổi chụp.
Màu áo và phông nền: tách người khỏi cảnh
Nguyên tắc đầu tiên là người phải nổi lên khỏi phông nền. Trước khi chọn đồ, hình dung chỗ bạn sẽ đứng chụp có màu chủ đạo gì, rồi chọn màu tương phản vừa phải hoặc bổ sung:
| Phông nền | Màu áo thường hợp | Màu dễ chìm |
|---|---|---|
| Tường trắng, phố sáng màu | Màu đậm hoặc tươi: đỏ gạch, xanh cổ vịt, vàng mù tạt, đen | Trắng, kem, be rất nhạt |
| Cây xanh, công viên, đồi chè | Trắng, kem, đỏ, cam đất, vàng, hồng đậm | Xanh lá, xanh rêu |
| Biển, trời xanh | Trắng, đỏ, vàng, cam, hồng | Xanh dương, xanh nước biển |
| Phố cổ tường vàng | Trắng, xanh lam, xanh lá đậm, nâu đất | Vàng, cam nhạt |
| Cánh đồng lúa chín, cỏ khô | Trắng, đỏ, xanh lam, nâu đậm | Vàng rơm, be |
| Quán cà phê gỗ, đèn vàng | Trắng ngà, xanh ô liu, đen, đỏ rượu | Nâu gỗ trùng tông |
Không cần tương phản gắt; mục tiêu chỉ là đường viền người tách khỏi nền. Một chiếc áo kem vẫn đẹp trước tường trắng nếu có quần, váy hay khăn đậm màu tạo điểm nhấn.
Nếu chưa biết sẽ chụp ở đâu, mang một món màu trung tính (trắng, đen, be) và một món có màu, để thay đổi theo cảnh.
Màu áo với làn da và ánh sáng
Màu áo sát mặt hắt một chút màu lên da, nhất là khi chụp cận và ánh sáng mềm. Áo trắng hắt sáng, làm mặt tươi hơn, giống một tấm hắt sáng nhỏ. Áo đen không hắt sáng, làm mặt tương phản rõ với áo. Áo màu xanh lá đậm hay tím đậm sát cằm đôi khi làm da trông hơi xỉn.
Người có tông da ấm (nhìn mạch máu cổ tay ngả xanh lá, đeo vàng hợp hơn bạc) thường lên ảnh đẹp với màu đất: cam đất, đỏ gạch, vàng mù tạt, xanh ô liu, kem. Người tông da lạnh (mạch máu ngả xanh dương, bạc hợp hơn vàng) thường hợp với xanh ngọc, hồng lạnh, xanh navy, trắng tinh. Đây chỉ là gợi ý; thử áp các màu sát cằm trước gương cửa sổ sẽ thấy rõ nhất.
Ánh sáng cũng thay đổi màu áo. Giờ vàng làm mọi màu ấm lên, nên màu kem, cam, đỏ trở nên rực; màu xanh lạnh dịu đi. Đèn vàng trong quán làm áo trắng thành vàng ngà. Trời âm u làm màu nhạt và lạnh, nên một màu tươi sẽ giúp ảnh có sức sống.
Màu quá chói như cam neon, xanh lá huỳnh quang thường vượt khỏi khả năng hiển thị màu của máy, lên ảnh bị bệt, mất chi tiết nếp vải. Nếu thích màu tươi, chọn sắc đậm hơn một bậc thay vì sắc huỳnh quang.
Họa tiết: nhỏ quá thì nhiễu, to quá thì lấn người
Vải có sọc rất mảnh, ô kẻ nhỏ li ti, vải dệt mắt cáo dày đặc có thể tạo ra hiện tượng gợn sóng, gọi là moiré: trên ảnh xuất hiện những vân cong, vân màu không có thật trên vải. Hiện tượng này xảy ra khi họa tiết quá mịn so với độ phân giải của cảm biến máy ảnh và hay lộ rõ nhất khi xem ảnh thu nhỏ trên điện thoại. Cách tránh đơn giản là chọn sọc, ô kẻ đủ to để nhìn rõ từ vài bước chân.
Họa tiết quá to và rực, như hoa lớn nhiều màu phủ kín váy, lại có nguy cơ lấn át khuôn mặt, nhất là khi phông nền cũng nhiều chi tiết. Họa tiết lớn đẹp nhất khi đứng trước nền trơn: tường một màu, bãi cát, bầu trời.
Họa tiết vừa phải, như hoa nhí thưa, chấm bi cỡ vừa, kẻ sọc bản rộng, thường an toàn với hầu hết bối cảnh. Một nguyên tắc dễ nhớ: nền nhiều chi tiết thì đồ trơn, nền trơn thì đồ có thể có họa tiết.
Chữ in to trên áo là thứ nên cân nhắc kỹ. Chữ kéo mắt người xem, khiến ảnh trông giống quảng cáo, và nếu ảnh selfie bị lật thì chữ còn bị ngược. Logo lớn cũng vậy. Áo trơn hoặc có chi tiết may (cổ, khuy, xếp ly) thường cho ảnh bền hơn theo thời gian.
Chất vải và độ vừa vặn trên ảnh
Vải dễ nhăn lộ rõ hơn ngoài đời. Linen, cotton mỏng, lụa nhăn sau vài giờ ngồi xe. Ánh sáng cạnh làm từng nếp nhăn có bóng. Nếu mặc linen, chấp nhận vẻ thô tự nhiên hoặc mang theo bàn là hơi nước nhỏ; với lụa, treo đồ ngay khi tới nơi và chỉ mặc vào lúc chụp.
Vải bóng loáng phản chiếu ánh sáng. Satin rẻ tiền, vải pha nilon bóng có thể thành những mảng trắng loá trên ảnh, nhất là dưới nắng hay đèn flash. Vải có độ bóng nhẹ, mờ như lụa tơ tằm, satin mờ lên ảnh sang hơn.
Vải mỏng có thể xuyên sáng. Voan, ren mỏng, váy trắng mỏng khi đứng ngược nắng hay ngược cửa sổ sẽ lộ dáng người bên trong. Mặc lót cùng màu da hoặc đổi chỗ đứng. Điều này đặc biệt cần nhớ khi chụp ở biển và giờ vàng.
Vải có độ rủ giúp ảnh chuyển động. Chân váy xoè nhẹ, áo sơ mi lụa, tà áo dài bay khi đi hoặc có gió tạo ảnh sinh động. Vải cứng, dày giữ phom tốt cho ảnh công sở, ảnh đứng yên.
Đồ vừa vặn quan trọng hơn đồ đắt. Đồ quá rộng trên ảnh làm người trông to và thiếu đường nét; đồ quá chật tạo nếp kéo căng ở khuy áo, vùng hông. Kiểm tra trước gương ở tư thế ngồi và giơ tay: chỗ nào kéo căng, chỗ nào phồng lên, ảnh sẽ lộ đúng chỗ đó.
Đồ lót và chi tiết nhỏ. Dây áo lót lộ, đường viền quần lót hằn, nhãn mác thò ra cổ áo, xù lông vải ở nách đều hiện rõ trên ảnh cận. Dành hai phút soi gương kiểm tra trước khi bắt đầu.
Tóc, phụ kiện và giày cũng là một phần của trang phục trên ảnh
Trên ảnh, tóc chiếm một mảng lớn quanh khuôn mặt. Tóc buông rối vì gió, tóc mái bết mồ hôi sau một buổi đi bộ, sợi tóc con dựng lên dưới nắng ngược đều hiện rất rõ. Mang theo lược nhỏ và dây buộc; với ảnh ngoài trời có gió, một kiểu tóc buộc nửa đầu hoặc búi thấp giữ gọn mà vẫn mềm.
Phụ kiện nên có một điểm nhấn thay vì nhiều món cùng lúc. Một đôi khuyên tai nổi bật, một chiếc mũ rộng vành hoặc một khăn lụa là đủ cho ảnh cận và nửa người. Trang sức kim loại sáng dễ bắt nắng thành đốm loá; xoay nhẹ hoặc chọn bề mặt mờ nếu chụp dưới nắng gắt.
Túi xách trong ảnh toàn thân là một khối màu đáng kể. Túi trùng màu áo thì liền khối, túi khác màu thành điểm nhấn. Túi quá to, nhiều logo dễ kéo mắt khỏi người; khi chụp chân dung, có thể đặt túi xuống ngoài khung.
Giày quyết định phần chân trong ảnh toàn thân. Giày cùng tông quần hoặc cùng tông da kéo dài chân; giày tương phản mạnh tạo điểm dừng ở mắt cá. Giày bám bụi, mũi giày trầy, quai sandal lệch đều lộ rõ khi người chụp hạ máy thấp để lấy dáng chân dài, nên lau giày trước khi chụp.
Kính râm thì nên có một chiếc tròng không quá tối để còn thấy mắt khi cần. Đồng hồ thông minh và vòng sức khoẻ màu sặc sỡ đôi khi lạc tông với trang phục dự tiệc hay áo dài; tháo ra cho vào túi trong lúc chụp.
Chụp nhóm và chụp gia đình: phối tông thay vì mặc giống hệt
Chụp nhóm bạn, chụp gia đình ngày lễ, mọi người thường mặc giống hệt nhau hoặc mỗi người một kiểu. Cả hai đều có thể đẹp, nhưng cách an toàn và thanh lịch hơn là phối tông: chọn một bảng ba bốn màu hài hoà, mỗi người mặc một hai màu trong bảng.
Ví dụ giả định cho một gia đình chụp ảnh ở công viên mùa thu: bảng màu kem, nâu đất, xanh ô liu, trắng. Mẹ mặc váy kem, bố sơ mi trắng quần nâu, con gái lớn áo len ô liu chân váy kem, ông bà mặc tông nâu nhạt. Từ xa nhìn ảnh liền một khối, đến gần thì mỗi người vẫn có nét riêng.
Vài lưu ý khi phối tông: chỉ nên có một hai người mặc họa tiết, những người khác mặc trơn để ảnh không rối. Tránh một người mặc màu rất chói trong khi cả nhóm mặc màu dịu, người đó sẽ hút hết ánh nhìn. Người đứng giữa hoặc nhân vật chính (người có sinh nhật, cô dâu, người tốt nghiệp) có thể mặc màu đậm hoặc sáng hơn một chút.
Nếu nhóm muốn mặc đồng phục như áo nhóm, áo gia đình in chữ, hãy chụp thêm vài tấm khoác áo ngoài để có lựa chọn ảnh dùng lâu dài. Ảnh áo đồng phục vui cho lúc đó, còn ảnh phối tông thường được treo lâu hơn.
Danh sách mang theo cho một buổi chụp ảnh
Một buổi chụp ngoài trời với bạn bè hay gia đình, gói thêm vài món nhỏ giúp ảnh đẹp hơn và đỡ phải bỏ dở giữa chừng:
- Một bộ dự phòng khác màu bộ chính, gấp cuộn để đỡ nhăn.
- Áo khoác mỏng hoặc khăn choàng: vừa đổi phong cách, vừa che nắng gió và giữ ấm khi chụp vùng núi.
- Giày dễ đi để di chuyển và đôi giày dùng để chụp. Đi bộ cả buổi bằng giày cao gót dễ đau chân và dáng đứng sẽ gượng.
- Lăn bụi quần áo hoặc băng dính để gỡ lông, xơ vải; vài chiếc kim băng, kẹp nhỏ để cố định chỗ rộng phía sau.
- Giấy thấm dầu, son, lược nhỏ, dây buộc tóc để chỉnh giữa các lượt.
- Kem chống nắng, nước uống, mũ nếu chụp ngoài trời ở Việt Nam, kể cả ngày râm.
- Túi nilon hoặc túi vải sạch để thay đồ và đựng đồ đã mặc.
Khi thay đồ ở nơi công cộng, chọn nhà vệ sinh hoặc phòng thay đồ tử tế, không thay ở chỗ trống dù có người che. Trang phục chụp ảnh cũng nên phù hợp nơi chốn: chùa, đền, nhà thờ, khu dân cư cần kín đáo, lịch sự.
Câu hỏi thường gặp
Mặc đồ đen chụp ảnh có đẹp không?
Đồ đen gọn người và sang, hợp nền sáng như tường trắng, phố màu, bãi cát. Hạn chế là trước nền tối hoặc trong ánh sáng yếu, áo đen mất hết chi tiết và hoà vào nền. Thêm một điểm sáng gần mặt như cổ áo trắng, khuyên tai, khăn sáng màu sẽ giúp khuôn mặt nổi lên.
Chụp ảnh ở biển nên mặc màu gì?
Trắng, đỏ, vàng, cam, hồng thường nổi bật trên nền biển và trời xanh. Màu xanh dương dễ chìm vào cảnh. Chọn vải nhẹ có độ bay như voan có lót, lanh, cotton mềm, và nhớ kiểm tra độ xuyên sáng khi đứng ngược nắng chiều.
Có nên mặc đồ trắng toàn thân khi chụp?
Đồ trắng cho ảnh tươi và sạch, nhưng dễ cháy sáng dưới nắng gắt, mất nếp vải. Chụp trong bóng râm, giờ vàng hoặc trời âm u thì trắng đẹp nhất. Chọn trắng ngà hoặc kem nếu da bạn ngả vàng, và để ý vết bẩn nhỏ vì trên ảnh chúng hiện rõ.
Áo kẻ sọc lên ảnh bị gợn sóng thì sửa được không?
Một số ứng dụng chỉnh ảnh có công cụ giảm moiré nhưng hiệu quả hạn chế và dễ làm mờ vải. Cách chắc chắn là phòng ngay từ đầu: chọn sọc bản to hơn hoặc mặc áo trơn. Nếu đã mặc, người chụp đứng gần hơn hoặc xa hẳn ra đôi khi giảm được hiện tượng này.
Chụp ảnh gia đình nhiều thế hệ nên thống nhất trang phục ra sao?
Chọn một bảng ba bốn màu hài hoà và cho mỗi người tự chọn đồ trong bảng đó, ưu tiên trang phục thoải mái cho ông bà và trẻ nhỏ. Hạn chế họa tiết lớn, chữ in to. Thống nhất trước vài ngày để mọi người kịp chuẩn bị, không phải mua thêm đồ.
Mặc áo dài chụp ảnh nên chọn màu thế nào?
Chọn màu tách khỏi phông nền chính: nền hoa vàng, hoa đào hồng thì áo trắng, đỏ, xanh lam nổi bật; nền tường cũ, phố vàng thì áo trắng, xanh ngọc, đỏ đô. Áo có họa tiết lớn nên đứng trước nền trơn. Phần tạo dáng với áo dài có bài riêng trong danh mục này.