Đôi giày đi làm tốt cho nữ là đôi bạn mang suốt tám, chín tiếng mà không phải lén tháo ra dưới gầm bàn, đi bộ từ bãi xe lên văn phòng không nhăn mặt, và hợp với phần lớn quần áo trong tủ. Với đa số người, điều đó có nghĩa là gót thấp hoặc gót vuông vừa phải, mũi giày đủ rộng cho các ngón nằm thẳng, đế có chút đệm, và một màu trung tính như đen, be, nâu, kem.
Kiểu cụ thể thì tuỳ môi trường làm việc: ngân hàng, văn phòng luật thường chuộng giày kín mũi lịch sự; công ty công nghệ, sáng tạo chấp nhận cả giày thể thao trắng sạch sẽ. Phần dưới đây so sánh các kiểu giày công sở phổ biến, cách thử giày để không phải "đau rồi mới quen", và cách phối từng kiểu với quần âu, chân váy, váy liền.
Các kiểu giày công sở phổ biến và hợp với ai
Mỗi kiểu giày có điểm mạnh riêng. Thay vì chạy theo một kiểu đang được nhắc nhiều, hãy đối chiếu với lịch làm việc thật của bạn: đi bộ nhiều hay ngồi nhiều, đi xe máy hay đi xe buýt, văn phòng trang trọng hay thoải mái.
| Kiểu giày | Ưu điểm | Điểm cần để ý | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Búp bê (flats) | Nhẹ, dễ mang, hợp quần lẫn váy | Đế mỏng dễ đau lòng bàn chân nếu đi bộ nhiều; dễ tuột gót | Văn phòng ngồi nhiều, người cần di chuyển nhanh |
| Loafer, giày lười | Ôm chân, đế dày hơn búp bê, trông chỉn chu | Da cứng cần thời gian mềm; mũi tròn hơi nặng với váy mỏng | Văn phòng trang trọng vừa phải, người hay đi bộ |
| Gót vuông thấp 3–5 cm | Có độ nâng nhẹ, vững hơn gót nhọn | Chọn sai mũi giày vẫn đau ngón | Người muốn dáng thanh mà vẫn đứng lâu được |
| Giày mũi nhọn gót mèo (kitten heel) | Thanh lịch, kéo dài chân | Mũi nhọn dễ ép ngón nếu phom hẹp | Họp đối tác, sự kiện, văn phòng trang trọng |
| Giày thể thao trắng tối giản | Êm nhất, đi bộ thoải mái | Không hợp mọi nơi; phải giữ thật sạch | Công ty công nghệ, sáng tạo, ngày thứ Sáu thoải mái |
| Giày quai hậu (slingback) gót thấp | Thoáng, nhẹ, hợp trời nóng | Quai hậu tuột nếu chân thon; cần thử kỹ | Mùa hè, văn phòng có điều hoà |
Một tủ giày công sở gọn thường chỉ cần hai, ba đôi: một đôi đi bộ được (loafer hoặc giày thể thao tối giản tuỳ nơi làm), một đôi lịch sự hơn cho ngày họp, và một đôi thoáng cho mùa nóng. Có hai đôi để luân phiên cũng giúp giày kịp khô mồ hôi, bền hơn và đỡ mùi.
Vì sao giày đẹp ở cửa hàng lại đau ở văn phòng
Chân nở ra theo giờ. Sau nửa ngày đứng, đi lại, đặc biệt trong thời tiết nóng, bàn chân thường to hơn buổi sáng một chút. Đôi giày vừa khít lúc chín giờ sáng có thể chật vào bốn giờ chiều. Đó là lý do nên thử giày vào cuối buổi chiều hoặc sau khi đã đi bộ một lúc.
Thử giày khi đứng yên vài giây chưa đủ. Ở cửa hàng, người mua thường xỏ vào, đứng soi gương rồi quyết định. Cảm giác thật chỉ lộ ra khi bước đi vài chục bước, lên xuống bậc, nhón gót. Chỗ cọ gót, chỗ cấn mu bàn chân thường xuất hiện ở bước thứ hai mươi chứ không phải bước đầu tiên.
Phom giày hẹp hơn bàn chân. Nhiều người Việt có bàn chân bè ngang ở phần mũi, trong khi không ít mẫu giày làm theo phom thon. Cỡ giày đúng chiều dài mà sai chiều ngang vẫn đau. Khi đó tăng một cỡ không giải quyết được, vì gót sẽ lỏng, chân trượt về phía trước và ngón càng bị ép.
Đế quá mỏng, quá cứng. Giày búp bê đế mỏng như tờ bìa khiến mọi viên sỏi, mọi mép gạch đều dội thẳng lên lòng bàn chân. Ngồi văn phòng thì không sao, nhưng nếu phải đi bộ từ chỗ gửi xe xa, lên xuống cầu thang nhiều, bạn sẽ thấy mỏi ở gan bàn chân sau vài ngày.
Chất liệu không thoáng. Da tổng hợp kém, nhựa bóng giữ hơi nóng và mồ hôi, chân trơn trượt trong giày, dễ phồng rộp và có mùi. Trong khí hậu nóng ẩm, độ thoáng quan trọng không kém độ êm.
Cách thử giày đi làm ở cửa hàng trong năm phút
Mang theo đôi tất mỏng hoặc vớ da bạn thường dùng đi làm, và nếu được thì thử giày vào buổi chiều. Sau đó làm lần lượt:
- Đứng thẳng, dồn đều trọng lượng lên hai chân, ấn ngón tay cái vào mũi giày: nên còn khoảng một đốt ngón tay út, tức chừng một centimet, giữa ngón dài nhất và mũi giày.
- Ngọ nguậy các ngón chân. Nếu ngón không cử động được hoặc ngón út bị ép chồng lên ngón áp út, phom giày quá hẹp với bạn, dù chiều dài vừa.
- Đi khoảng ba mươi bước trên sàn cứng, không chỉ trên thảm của cửa hàng. Để ý gót có bị tuột lên xuống không, mép giày có cứa vào mắt cá hay mu bàn chân không.
- Nhón gót và gập mũi giày: giày tốt gập ở đúng chỗ các ngón gập, không gập ở giữa lòng bàn chân. Đế không gập được chút nào thì đi bộ sẽ mỏi.
- Thử cả hai chiếc. Hai bàn chân của nhiều người lệch nhau nửa cỡ; chọn theo chân to hơn rồi lót thêm miếng đệm cho chân nhỏ.
- Hỏi chính sách đổi: nếu mua online hoặc chưa chắc, giữ hộp, đi thử trong nhà trên sàn sạch một buổi tối trước khi mang ra đường.
Câu "giày da sẽ giãn ra" chỉ đúng một phần. Da thật mềm dần theo hình bàn chân, thường giãn chút ít theo chiều ngang, nhưng gần như không dài thêm. Giày chật chiều dài thì sẽ chật mãi.
Phối giày với quần âu, chân váy và váy liền
Với quần âu ống đứng hoặc ống suông, loafer và giày gót vuông thấp là cặp an toàn nhất. Gấu quần nên chạm nhẹ hoặc trên mu giày một chút khi đứng; quần quá dài đè lên giày khiến cả bộ trông lùn và gấu nhanh sờn vì bị dẫm. Quần âu ống lửng, dài tới mắt cá, đi cùng giày búp bê hoặc slingback lộ một chút mắt cá trông nhẹ nhàng và hợp trời nóng.
Với chân váy bút chì hoặc chữ A dài qua gối, giày mũi nhọn gót thấp giúp kéo dài đường chân, tránh cảm giác chân bị cắt ngang. Chân váy midi xoè dài tới bắp chân thì hợp giày búp bê mũi tròn, loafer hoặc giày quai mảnh; giày quá thô, đế quá dày dễ làm bộ đồ nặng phần dưới.
Với váy liền công sở, chọn giày theo độ trang trọng của váy: váy vải cứng, may đứng phom thì đi giày kín mũi; váy vải mềm, hoạ tiết nhỏ thì slingback hoặc búp bê đều hợp. Giày thể thao trắng đi với váy liền được ở môi trường thoải mái, miễn là giày sạch, dây buộc gọn và váy không phải loại dự tiệc.
Về màu, mẹo dễ nhớ là chọn giày cùng tông với quần hoặc với màu da. Giày đen đi với quần đen kéo dài chân liền một mạch; giày màu be gần màu da đi với váy giúp chân trông dài hơn. Giày màu nổi như đỏ, xanh lá nên để cho bộ đồ đơn sắc, coi như điểm nhấn duy nhất.
Xử lý các khó chịu thường gặp khi mang giày mới
Cọ gót, phồng rộp. Dán băng chống phồng hoặc miếng dán silicon vào mặt trong gót giày trong những ngày đầu. Đi thử ở nhà với tất dày hơn một chút trong vài buổi tối để da giày mềm ra. Nếu đã phồng, giữ sạch, đừng chọc vỡ, và thay giày khác cho tới khi lành.
Tuột gót. Lót miếng đệm gót bằng da lộn hoặc silicon ở mặt trong phía sau. Miếng đệm này cũng giúp đôi giày hơi rộng vừa chân hơn. Giày búp bê tuột gót do chân thon thì cân nhắc kiểu có quai ngang hoặc quai hậu.
Đau lòng bàn chân. Thêm lót giày có đệm mỏng ở phần mũi bàn chân. Nếu đau kéo dài cả khi đã đổi giày, kèm tê hoặc sưng, nên đi khám chuyên khoa vì nguyên nhân không chỉ nằm ở giày.
Chân ra mồ hôi, có mùi. Luân phiên hai đôi giày để mỗi đôi được nghỉ ít nhất một ngày, nhét giấy báo cũ vào trong giày khi về nhà cho hút ẩm, đi tất cotton mỏng hoặc vớ tàng hình bằng sợi thoáng. Mùa nồm, phơi giày chỗ thoáng gió, tránh phơi nắng gắt làm da nứt.
Giày trắng ngả vàng, bẩn mép. Lau mép đế sau mỗi lần đi mưa, giặt dây riêng, dùng bàn chải mềm với chút xà phòng loãng. Không ngâm giày da trong nước và không giặt máy nếu nhà sản xuất không cho phép.
Đi xe máy, đi mưa: giải pháp cho giày công sở
Phần lớn người đi làm ở Việt Nam đi xe máy, và mũi giày bên phải hay bị cần số cọ mòn, còn mũi giày bên trái chạm đất mỗi lần dừng đèn đỏ. Nếu đi xe số, cân nhắc mang một đôi giày đi đường riêng (giày thể thao hoặc dép quai hậu) và để đôi giày công sở ở văn phòng. Chỉ cần một ngăn tủ hay một túi vải dưới gầm bàn là đủ; đôi giày đẹp sẽ bền gấp đôi.
Mùa mưa, giày da lộn và giày vải sáng màu là những đôi dễ hỏng nhất. Những ngày trời báo mưa, chọn giày da trơn đã được xịt chống thấm hoặc giày chất liệu dễ lau. Khi giày bị ướt, lau khô bề mặt, nhét giấy vào trong, để khô tự nhiên ở nơi thoáng; không sấy nóng hay để sát quạt sưởi vì da sẽ co, cứng và nứt.
Những người đứng nhiều cả ngày như giáo viên, nhân viên bán hàng, dược sĩ nên ưu tiên độ êm hơn kiểu dáng: giày đế có đệm, mũi rộng, gót thấp và vững. Một đôi vừa êm vừa gọn gàng vẫn trông chuyên nghiệp hơn một đôi đẹp mà khiến bạn đi khập khiễng từ giữa trưa.
Câu hỏi thường gặp
Giày búp bê có tốt cho đi bộ nhiều không?
Giày búp bê đế mỏng, phẳng hoàn toàn không phải lựa chọn tốt nếu bạn đi bộ nhiều, vì lòng bàn chân và gót chịu toàn bộ lực dội. Nếu thích kiểu búp bê, chọn loại đế dày hơn, có chút gót khoảng một centimet và lót đệm bên trong.
Gót cao bao nhiêu thì vẫn đi làm cả ngày được?
Với đa số người, gót thấp khoảng ba tới năm centimet, bản gót rộng, là mức vẫn đứng và đi lại được cả ngày. Gót càng cao, áp lực dồn lên phần mũi bàn chân càng lớn. Ngưỡng thoải mái mỗi người khác nhau, hãy lắng nghe chân mình.
Đi làm bằng giày thể thao có bị coi là thiếu chuyên nghiệp không?
Tuỳ nơi. Nhiều công ty công nghệ, sáng tạo chấp nhận giày thể thao tối giản, sạch sẽ. Ngân hàng, cơ quan, văn phòng luật thường vẫn mong đợi giày kín mũi lịch sự. Quan sát đồng nghiệp và quản lý trong vài tuần đầu là cách đoán chuẩn nhất.
Mua giày online làm sao để chọn đúng cỡ?
Đo chiều dài bàn chân bằng cách đứng lên tờ giấy, đánh dấu gót và ngón dài nhất, đo bằng thước vào buổi chiều. So với bảng cỡ của chính người bán, vì cỡ ba mươi sáu của hai nơi có thể lệch nhau. Đọc kỹ chính sách đổi trước khi đặt.
Có cần đi tất với giày búp bê, loafer không?
Nên đi vớ tàng hình bằng cotton hoặc sợi thoáng. Vớ hút mồ hôi, giảm cọ xát, giữ giày sạch và đỡ mùi hơn nhiều so với đi chân trần. Chọn màu gần màu da và cổ vớ thấp để không lộ ra ngoài miệng giày.
Bao lâu nên thay giày đi làm?
Không có mốc cố định. Dấu hiệu nên thay là đế mòn lệch rõ một bên, đệm trong giày xẹp hẳn, gót bị lỏng hoặc chân bắt đầu mỏi đau khi mang đôi trước đây vẫn êm. Đổi gót, thay lót ở tiệm sửa giày có thể kéo dài tuổi thọ đôi giày da tốt.