Tẩy trang đúng cách là dùng sản phẩm hoà tan được lớp trang điểm và kem chống nắng (dầu, sáp hoặc nước tẩy trang), để nó làm việc vài chục giây thay vì chà mạnh, xử lý riêng mắt và môi, rồi rửa lại bằng sữa rửa mặt dịu. Cọ và mút dùng để trang điểm cũng cần được làm sạch định kỳ, vì chúng giữ lại dầu, bột màu và vi khuẩn từ da mỗi ngày rồi đưa trở lại mặt.
Hai việc này thường bị bỏ qua vì mệt sau một ngày dài hoặc vì nghĩ trang điểm nhẹ thì rửa mặt là đủ. Thực tế, kem chống nắng chống nước, che khuyết điểm và mascara bám khá chặt; sữa rửa mặt thông thường hay để sót ở chân tóc, cánh mũi, viền hàm. Bài này đi qua các loại tẩy trang, các bước làm sạch, xử lý mắt và môi, lỗi gây tổn da, và cách giặt, phơi, thay cọ và mút.
Các loại tẩy trang và chọn theo da
Mỗi loại tẩy trang hoạt động theo cách khác nhau. Không loại nào tốt nhất cho mọi người; chọn theo da và theo mức độ trang điểm:
| Loại | Hoạt động thế nào | Hợp với | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Nước tẩy trang (micellar) | Các hạt mixen hút dầu và bụi, thấm bông lau | Trang điểm nhẹ, da nhạy cảm, tiện mang theo | Lau nhẹ, nhiều bông; nên rửa lại bằng nước |
| Dầu tẩy trang | Dầu hoà tan dầu, sáp; thêm nước sẽ nhũ hoá thành sữa rửa trôi | Trang điểm đậm, mascara chống nước, kem chống nắng bền | Phải nhũ hoá kỹ rồi rửa sạch, không để sót |
| Sáp tẩy trang (balm) | Như dầu nhưng đặc, tan khi chạm da ấm | Da khô, da thường, trang điểm đậm | Dùng thìa lấy, không chọc tay vào hũ |
| Sữa, kem tẩy trang | Dịu, ít bọt, lau hoặc rửa | Da khô, nhạy cảm, trang điểm nhẹ | Ít sạch với sản phẩm chống nước |
| Khăn ướt tẩy trang | Lau trực tiếp | Tình thế bất đắc dĩ, đi xa | Dễ chà xát, để sót; không nên dùng hằng ngày |
Da dầu, da mụn vẫn có thể dùng dầu tẩy trang; điều cần là nhũ hoá đủ lâu với nước để dầu chuyển thành dạng sữa và rửa trôi hoàn toàn, sau đó rửa thêm bằng sữa rửa mặt. Người có tiền sử mụn kích ứng với một loại dầu nào đó thì nên thử ở vùng nhỏ trước.
Các bước tẩy trang buổi tối
Làm theo thứ tự này giúp sạch hết mà không phải chà nhiều. Toàn bộ mất khoảng năm phút:
- Buộc tóc, rửa tay sạch.
- Tẩy mắt và môi trước bằng tẩy trang mắt môi hoặc dầu tẩy trang: thấm bông, áp lên mắt nhắm mười đến hai mươi giây, rồi lau nhẹ xuống theo chiều mi. Môi làm tương tự, lau từ khoé vào giữa.
- Với dầu hoặc sáp tẩy trang: lấy lượng đủ phủ mặt, thoa lên mặt khô, massage nhẹ khoảng một phút, chú ý cánh mũi, viền hàm, chân tóc.
- Làm ướt tay, tiếp tục massage để dầu nhũ hoá thành màu trắng đục. Đây là bước hay bị bỏ qua và là lý do dầu sót lại trên mặt.
- Rửa sạch bằng nước mát hoặc ấm nhẹ, không dùng nước nóng.
- Rửa lại bằng sữa rửa mặt dịu để lấy phần cặn còn sót và mồ hôi bụi bẩn trong ngày.
- Thấm khô bằng khăn sạch, tiếp tục các bước dưỡng da buổi tối.
Làm sạch hai bước (tẩy trang rồi sữa rửa mặt) hợp lý khi bạn có trang điểm hoặc dùng kem chống nắng bền nước. Những tối chỉ thoa kem dưỡng và ở nhà cả ngày thì một lần sữa rửa mặt dịu là đủ; rửa nhiều bước khi không cần thiết dễ làm da khô.
Mắt và môi: vùng cần nhẹ tay nhất
Da mí và quanh mắt mỏng hơn da mặt nhiều. Chà mạnh để lấy mascara làm mi rụng, kéo căng vùng da quanh mắt và có thể gây kích ứng. Để sản phẩm tan lớp mascara trước bằng cách áp bông lâu vài chục giây, rồi mới lau.
Mascara chống nước cần chất có dầu. Nước tẩy trang thông thường khó lấy sạch mascara chống nước. Tẩy trang mắt môi dạng hai lớp (lắc đều trước khi dùng) hoặc dầu tẩy trang làm việc này tốt hơn.
Mascara dạng ống tẩy bằng nước ấm. Với loại này, ấn nhẹ bông thấm nước ấm lên mi, các ống mascara sẽ tuột ra. Không cần dầu.
Kẻ mắt ở chân mi. Dùng tăm bông thấm tẩy trang lau nhẹ dọc chân mi. Không để sót, vì cặn kẻ mắt ở chân mi lâu ngày có thể gây viêm bờ mi.
Son lì, son tint. Áp bông thấm tẩy trang lên môi một lúc, lau nhẹ, lặp lại nếu cần. Son tint có thể còn chút màu nhẹ, không cần chà cho hết hẳn. Thoa son dưỡng sau khi tẩy.
Tẩy trang theo loại da và hoàn cảnh
Da dầu, da mụn. Dầu tẩy trang hoặc nước tẩy trang dành cho da dầu, rồi sữa rửa mặt dịu có độ tạo bọt vừa phải. Chú ý cánh mũi, cằm, chân tóc là chỗ hay sót. Đừng vì sợ dầu mà rửa ba bốn lần; da khô căng lại tiết dầu nhiều hơn.
Da khô. Sáp hoặc sữa tẩy trang, rửa lại bằng sữa rửa mặt rất dịu hoặc chỉ nước nếu đã dùng sữa tẩy trang loại rửa trôi. Rửa nhanh bằng nước mát, dưỡng ẩm ngay khi da còn hơi ẩm.
Da nhạy cảm, dễ đỏ. Chọn sản phẩm ít thành phần, không hương liệu, không cồn khô. Thử một sản phẩm mới ở vùng nhỏ sau tai hoặc viền hàm vài ngày trước khi dùng cả mặt. Giảm ma sát hết mức: áp bông thay vì lau, rửa bằng tay thay vì khăn.
Khi đi du lịch, đi công tác. Mang một chai nhỏ nước tẩy trang và một ít bông, đủ cho trang điểm nhẹ. Nếu trang điểm đậm cho sự kiện, chiết một chút dầu tẩy trang vào lọ nhỏ kín. Khăn ướt tẩy trang chỉ dùng tạm cho đêm quá mệt, sáng hôm sau rửa mặt kỹ hơn.
Sau khi trang điểm cho dịp đặc biệt. Lớp trang điểm dày, nhiều lớp cố định và xịt khoá cần thời gian tẩy lâu hơn. Đừng vội; để dầu tẩy trang làm việc lâu hơn một chút, lặp lại phần mắt nếu cần, thay vì chà mạnh một lần.
Những lỗi tẩy trang làm hại da
Lỗi phổ biến nhất là ngủ quên với lớp trang điểm. Một tối thỉnh thoảng không gây hại lớn, nhưng thành thói quen thì lỗ chân lông dễ bít, da dễ xỉn và nổi mụn nhỏ, mascara để qua đêm có thể làm mi gãy và kích ứng mắt. Nếu quá mệt, ít nhất dùng nước tẩy trang lau mắt, môi và vùng chữ T.
Lỗi thứ hai là chà. Chà bông tẩy trang qua lại nhiều lần, dùng khăn mặt cọ mạnh, dùng dụng cụ rửa mặt có lông cứng quá thường xuyên đều làm tổn hại lớp bảo vệ ngoài cùng của da, khiến da đỏ, rát, dễ kích ứng với các sản phẩm khác. Để sản phẩm làm việc, tay chỉ dẫn đường.
Lỗi thứ ba là dầu tẩy trang không được nhũ hoá và rửa sạch, để lại lớp màng trên mặt; sau đó đắp kem dưỡng lên lớp màng ấy dễ gây bít tắc. Lỗi thứ tư là rửa mặt bằng nước quá nóng, làm da khô căng. Lỗi cuối cùng là dùng khăn ướt tẩy trang mỗi ngày: tiện nhưng thường chỉ đẩy lớp trang điểm đi khắp mặt, cộng thêm hương liệu trong khăn dễ gây kích ứng.
Nếu da thường xuyên đỏ, rát, ngứa sau khi tẩy trang, thử đổi sang sản phẩm không hương liệu, giảm số bước. Nếu vẫn không đỡ, hoặc da nổi mụn nhiều, nên gặp bác sĩ da liễu.
Giặt cọ trang điểm
Cọ dùng cho kem nền, che khuyết điểm và kem dạng lỏng nên giặt mỗi tuần một lần; cọ phấn khô có thể hai tuần một lần. Cọ dùng trên vùng có mụn nên giặt thường xuyên hơn:
- Làm ướt đầu cọ bằng nước ấm, giữ cọ chúc đầu xuống để nước không chảy vào chỗ gắn lông với cán. Keo ở chỗ đó gặp nước nhiều sẽ bung, lông cọ rụng.
- Nhỏ một chút xà phòng dịu, dầu gội trẻ em hoặc nước giặt cọ chuyên dụng vào lòng bàn tay.
- Xoay đầu cọ nhẹ nhàng trong lòng bàn tay theo vòng tròn, sẽ thấy bọt chuyển màu theo màu kem nền.
- Xả nước, lặp lại tới khi nước chảy ra trong.
- Với cọ dính kem nền lâu ngày, có thể dùng chút dầu tẩy trang trước để làm tan lớp kem, rồi mới giặt bằng xà phòng.
- Vắt nhẹ bằng khăn sạch, nắn lại dáng lông cọ.
- Phơi nằm ngang trên khăn, hoặc dốc ngược đầu cọ xuống, ở chỗ thoáng. Không dựng đứng cọ ướt trong cốc, vì nước chảy ngược vào cán làm keo hỏng và ẩm mốc.
Đừng sấy cọ bằng máy sấy nóng hay phơi dưới nắng gắt vì lông cọ, nhất là lông tự nhiên, sẽ xơ và gãy. Cọ để khô tự nhiên qua đêm là đủ. Cọ đã xơ, rụng lông nhiều, có mùi dù đã giặt thì nên thay.
Mút trang điểm và bông phấn: giặt, phơi, thay
Mút trang điểm được dùng ướt, có nhiều lỗ nhỏ giữ nước và kem nền, nên là chỗ vi khuẩn và nấm mốc dễ phát triển nhất trong bộ đồ trang điểm. Lý tưởng là giặt sau mỗi lần dùng, ít nhất vài lần mỗi tuần nếu dùng hằng ngày. Làm ướt mút, nhỏ xà phòng dịu, bóp nhẹ nhiều lần dưới vòi nước tới khi nước trong, vắt kiệt bằng khăn.
Phơi mút ở chỗ thoáng, có gió, không để trong hộp kín hay túi trang điểm khi còn ẩm. Mút để ẩm trong hộp vài ngày có thể xuất hiện đốm đen hoặc mùi chua; lúc đó bỏ đi, không cố giặt lại. Nhiều người thay mút khoảng mỗi một tới ba tháng tuỳ tần suất dùng, sớm hơn nếu mút rách, chai cứng hoặc đổi màu không giặt ra được.
Bông phấn trong hộp cushion và hộp phấn nén cũng chạm mặt mỗi ngày. Giặt bằng xà phòng dịu, phơi khô hẳn mới cho lại vào hộp, hoặc có vài miếng thay vòng. Không để bông phấn ẩm đặt úp lên lõi cushion vì làm hỏng cả lõi.
Cuối cùng, nên rà lại bộ đồ trang điểm vài tháng một lần: lau sạch hộp, gọt đầu chì, bỏ những sản phẩm đã quá hạn sau khi mở, đổi mùi, tách lớp. Một bộ đồ gọn và sạch vừa tốt cho da vừa giúp mỗi sáng nhanh hơn.
Câu hỏi thường gặp
Chỉ thoa kem chống nắng thì có cần tẩy trang không?
Với kem chống nắng thông thường, một lần sữa rửa mặt dịu thường đủ. Với kem chống nắng ghi chống nước, kháng mồ hôi, hoặc có màu, nên dùng tẩy trang trước rồi mới rửa mặt, vì sữa rửa mặt khó lấy sạch lớp màng bền nước.
Dầu tẩy trang có làm da dầu nổi mụn không?
Không nhất thiết. Nguyên tắc dầu hoà tan dầu giúp lấy sạch bã nhờn và lớp trang điểm. Mụn thường xuất hiện khi dầu không được nhũ hoá với nước và rửa sạch, hoặc khi da phản ứng với một thành phần cụ thể. Thử vùng nhỏ trước khi dùng cả mặt.
Nước tẩy trang có cần rửa lại bằng nước không?
Nên rửa lại, hoặc ít nhất rửa bằng sữa rửa mặt dịu sau đó, vì chất làm sạch và cặn trang điểm còn đọng trên da. Để nguyên qua đêm có thể gây kích ứng ở người da nhạy cảm.
Bao lâu nên giặt cọ trang điểm một lần?
Cọ dùng cho kem nền, che khuyết điểm và sản phẩm dạng kem nên giặt mỗi tuần. Cọ phấn khô có thể hai tuần một lần. Mút trang điểm nên giặt sau mỗi lần dùng hoặc vài lần mỗi tuần vì giữ ẩm.
Có nên dùng chung cọ trang điểm với bạn bè không?
Không nên, nhất là cọ dùng cho mắt, môi và cọ kem nền. Vi khuẩn, nấm, virus gây mụn rộp hoặc viêm kết mạc có thể lây qua cọ. Nếu bắt buộc phải dùng chung, giặt sạch và để khô trước khi người khác dùng.
Tẩy trang xong da bị căng, khô thì sao?
Có thể sản phẩm quá mạnh, rửa quá nhiều bước hoặc nước quá nóng. Thử đổi sang tẩy trang dịu hơn, bỏ bớt bước khi trang điểm nhẹ, rửa bằng nước mát, và dưỡng ẩm ngay sau khi rửa. Da vẫn rát, đỏ kéo dài thì nên gặp bác sĩ da liễu.