Sandal mùa hè hợp lý cho nữ là đôi có quai hậu hoặc quai cổ chân giữ chặt gót, đế có rãnh chống trơn, lót trong thấm mồ hôi, và màu trung tính đi được với nhiều bộ đồ. Ở Việt Nam, nơi mùa nóng kéo dài và mưa rào bất chợt, sandal là đôi giày được mang nhiều nhất trong năm của nhiều người, nên chọn kỹ một đôi tốt đáng hơn mua năm đôi rẻ mau hỏng.
Một đôi sandal đẹp mà tuột gót khi đi xe máy, trơn trượt khi sàn ướt, hoặc cứa đỏ mu bàn chân sau nửa ngày thì sớm bị bỏ xó. Bài dưới đây đi qua các kiểu quai, kiểu đế, chất liệu, cách thử, cách phối với từng loại trang phục và cách giữ sandal sạch, bền trong mùa mưa.
Các kiểu sandal và chỗ dùng hợp nhất
Sandal có rất nhiều biến thể. Dưới đây là những kiểu phổ biến nhất trong tủ giày phụ nữ Việt và chỗ chúng phát huy tốt nhất:
| Kiểu sandal | Đặc điểm | Ưu điểm | Hạn chế |
|---|---|---|---|
| Quai mảnh đan chéo | Nhiều quai nhỏ, thường đế bằng hoặc gót thấp | Nhẹ, nữ tính, hợp váy | Quai mảnh dễ cứa chân; ít đỡ bàn chân |
| Quai bản to | Một hai quai bản rộng ngang mu bàn chân | Ít cọ, dễ đi, hợp chân bè | Trông khoẻ khoắn, hơi nặng với váy mỏng |
| Quai hậu thể thao | Quai dán hoặc khoá, đế cao su dày | Rất vững, đi mưa, đi xa tốt | Ít hợp môi trường trang trọng |
| Đế bánh mì, đế xuồng | Đế dày, nâng chiều cao | Tăng chiều cao mà vẫn vững | Nặng; đế quá cứng khó đi cầu thang |
| Sandal gót vuông thấp | Gót 3–6 cm, quai cổ chân | Đi làm, đi tiệc nhẹ | Cần thử kỹ độ chắc của quai cổ chân |
| Dép xỏ ngón, dép lê | Không quai hậu | Tiện đi gần, đi biển | Không giữ gót; không nên đi xe máy đường dài |
Nếu chỉ chọn hai đôi cho cả mùa hè, nhiều người thấy hợp nhất là một đôi quai hậu đế bằng màu nâu hoặc đen để đi hằng ngày, và một đôi gót vuông thấp màu be cho văn phòng, tiệc nhẹ.
Năm điều quyết định một đôi sandal êm chân
Quai giữ gót. Sandal không có quai hậu buộc ngón chân phải bấu lại để giữ dép khi bước. Đi lâu, các ngón mỏi và lòng bàn chân căng. Quai hậu hoặc quai cổ chân giúp bàn chân thả lỏng, bước tự nhiên hơn, an toàn hơn khi lên xuống xe.
Vị trí và chất liệu quai. Quai nằm đúng chỗ xương ngón cái và ngón út sẽ ít cứa; quai đè lên khớp ngón cái dễ đỏ rát. Quai da mềm, quai vải có lót, quai cao su mềm thường êm hơn quai nhựa cứng có mép sắc. Lật quai xem mép trong đã được mài tròn hay còn cạnh.
Lót đế. Mùa nóng chân ra mồ hôi, lót bằng nhựa bóng làm chân trơn trượt trong dép. Lót da lộn, da thật, vải, hoặc cao su có vân thấm mồ hôi tốt hơn và giữ chân không trượt.
Đế ngoài có rãnh. Lật đế lên xem có rãnh sâu không. Đế phẳng lì, nhất là đế nhựa cứng, rất trơn trên sàn gạch ướt ở hành lang chung cư, sảnh trung tâm thương mại sau cơn mưa.
Độ dày và đàn hồi. Đế quá mỏng dội lực lên gót; đế quá cứng không gập được làm bước đi lạch bạch. Đế tốt gập nhẹ ở mũi và có chút đàn hồi ở gót.
Thử sandal sao cho đúng
Sandal để lộ chân nên vừa hay không vừa thấy rất rõ. Khi thử:
- Đứng lên, nhìn từ trên xuống: các ngón chân không thò ra khỏi mép trước của đế, gót chân không tràn ra phía sau. Nên còn một khoảng nhỏ chừng nửa centimet ở cả hai đầu.
- Chỉnh quai vừa chặt: luồn vừa một ngón tay dưới quai là được. Quai quá chặt hằn đỏ sau vài giờ, nhất là khi chân nở ra vào buổi chiều.
- Đi qua lại, để ý gót có trượt khỏi đế sang hai bên không. Sandal bị trượt gót sang ngang dễ làm trẹo cổ chân.
- Nhón gót và đứng một chân vài giây để kiểm tra độ vững, nhất là với đế bánh mì và gót vuông.
- Với sandal có khoá cài, thử cài mở vài lần: khoá kim loại nhỏ quá khó thao tác thì mỗi sáng sẽ thành phiền toái; quai dán cần dính chắc.
Một mẹo nhỏ: nếu bạn hay đi xe máy, giả định động tác chống chân xuống đất và nhấc chân lên gác chân ngay tại cửa hàng. Sandal tuột hay vướng quai trong động tác đó sẽ không an toàn khi ra đường.
Phối sandal với váy, quần âu và quần jeans
Với váy. Váy hoa, váy maxi dài chạm mắt cá đi cùng sandal quai mảnh đế bằng hoặc đế xuồng thấp trông nhẹ và hợp du lịch. Váy liền công sở dài qua gối hợp sandal gót vuông thấp có quai cổ chân mảnh, màu be hoặc nâu nhạt. Váy suông bằng vải lanh, vải đũi đi với sandal quai bản da nâu cho cảm giác mộc, thoải mái.
Với quần âu. Quần âu ống suông dài vừa mắt cá hoặc lửng một chút để lộ quai sandal là cách mặc gọn cho văn phòng mùa hè. Quần dài quá chạm đất che mất sandal và dễ dính bẩn khi trời mưa. Sandal quai mảnh màu đen hoặc nude, gót thấp, là cặp dễ phối nhất với quần âu đen, xám, be.
Với quần jeans. Jeans ống đứng xắn gấu một vòng hoặc jeans lửng ống rộng đi với sandal quai bản, quai hậu thể thao hoặc đế bánh mì. Jeans bó ống đi với sandal quai mảnh gót thấp trông thanh hơn. Tránh để gấu jeans dài phủ lên quai sandal, vừa vướng vừa nặng nề.
Về màu. Nâu da bò, đen, be, trắng ngà là bốn màu sandal dễ phối nhất. Sandal ánh kim nhẹ (vàng nhạt, bạc) hợp đi tiệc buổi tối. Một đôi màu nổi như xanh lá, cam có thể làm điểm nhấn cho bộ đồ trắng hoặc đen, nhưng nên giữ phần còn lại của trang phục đơn giản.
Sandal trong mùa mưa và lúc đi xe máy
Chọn chất liệu chịu nước cho những ngày mưa. Cao su, nhựa mềm, quai vải dù khô nhanh và không hỏng khi ướt. Sandal da thật ngấm nước nhiều lần sẽ cứng, nứt, phai màu và có thể bị mốc; để dành chúng cho ngày khô ráo.
Ướt rồi thì lau và hong khô tự nhiên. Khi về nhà, lau sạch bùn đất, lau khô quai và lót, để ở chỗ thoáng gió. Không sấy nóng, không phơi nắng gắt trực tiếp với sandal da vì da sẽ co lại và bong lớp hoàn thiện.
Đi xe máy chọn quai hậu chắc. Dép không quai hậu có thể tuột khi chống chân hoặc khi đang chạy, rơi giữa đường là chuyện nguy hiểm. Gót nhọn mảnh cũng dễ kẹt vào gác chân. Sandal quai hậu đế bằng hoặc đế xuồng thấp là lựa chọn an toàn hơn.
Chống nắng cho mu bàn chân. Mang sandal đi xe máy giữa trưa, mu bàn chân phơi nắng rất lâu và hằn vệt quai. Thoa kem chống nắng lên mu bàn chân, hoặc dùng tất mỏng màu da khi đi đường dài rồi tháo ra khi tới nơi nếu bạn thấy cần.
Chọn sandal theo dáng bàn chân
Bàn chân bè ngang. Ưu tiên quai bản rộng hoặc quai chỉnh được độ rộng bằng khoá, đế có phần mũi rộng. Quai mảnh, cố định thường hằn sâu vào mu bàn chân bè và để lại vệt đỏ sau vài giờ.
Bàn chân thon, gót nhỏ. Dễ bị tuột gót, nên chọn sandal có quai hậu chỉnh được hoặc quai cổ chân có nhiều lỗ khoá. Quai hậu chun co giãn đôi khi quá lỏng với gót nhỏ.
Mu bàn chân cao. Quai ngang cố định dễ chật ở phần mu, khó xỏ chân. Chọn kiểu quai chéo có khoá, quai dán, hoặc quai thun mềm có lót. Thử vào buổi chiều để chắc quai không ép mu khi chân nở.
Ngón chân dài hoặc ngón thứ hai dài hơn ngón cái. Để ý mép trước của đế: phải đủ dài cho ngón dài nhất, không chỉ cho ngón cái. Ngón chân thò ra mép đế vừa kém gọn vừa dễ vấp, va đập khi đi.
Bàn chân hai bên lệch cỡ. Sandal có quai chỉnh là cứu tinh: chọn theo chân dài hơn, chỉnh quai chặt hơn ở chân kia. Sandal quai cố định thì nên thử cả hai chiếc thật kỹ.
Giữ sandal sạch, bền và không mùi
Lót sandal tiếp xúc trực tiếp với da nên bám mồ hôi và bụi đường rất nhanh. Mỗi tuần, lau lót bằng khăn ẩm có vài giọt xà phòng nhẹ, sau đó lau lại bằng khăn sạch và để khô. Với lót da lộn, dùng bàn chải mềm chải theo một chiều để bụi bay đi, tránh làm ướt sũng.
Sandal có mùi thường do lót ẩm lâu ngày. Rắc một ít bột baking soda lên lót qua đêm rồi phủi sạch là cách đơn giản để khử mùi. Luân phiên hai đôi sandal giúp mỗi đôi có thời gian khô hẳn. Rửa chân và lau khô trước khi mang cũng giảm mùi đáng kể, đặc biệt trong những ngày nóng nực.
Quai lỏng, khoá gãy, đế mòn lệch đều sửa được ở tiệm sửa giày với chi phí nhỏ hơn mua mới. Với sandal da tốt, thay đế cao su mới khi đế cũ mòn tới lớp lót là cách kéo dài thêm vài mùa. Cuối mùa hè, lau sạch, để khô, nhét giấy vào phần quai cho giữ phom và cất trong túi vải thoáng; đừng để trong túi nilon kín vì dễ mốc qua mùa nồm.
Vết đỏ, phồng rộp do quai cọ nên được giữ sạch và để thoáng; mang đôi khác cho tới khi lành. Nếu chỗ cọ sưng đỏ lan rộng, nóng, chảy mủ, nên đi khám. Người có bệnh tiểu đường cần đặc biệt cẩn thận với vết trầy ở bàn chân và nên hỏi bác sĩ về loại giày dép phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Sandal đế bằng hoàn toàn có tốt cho chân không?
Sandal phẳng tuyệt đối, đế mỏng, không có quai hậu thường không đỡ bàn chân khi đi lâu. Đi gần thì không sao, nhưng nếu mang cả ngày, chọn loại có đế hơi nâng ở gót khoảng một tới hai centimet, có đệm và quai giữ gót.
Mang sandal đi làm có lịch sự không?
Nhiều văn phòng chấp nhận sandal kín đáo như sandal gót vuông thấp, quai mảnh màu trung tính. Một số nơi trang trọng hoặc nơi có quy định an toàn yêu cầu giày kín mũi. Xem quy định của công ty và quan sát đồng nghiệp trước khi mang.
Làm sao để sandal mới không cứa chân?
Thử kỹ trước khi mua, chọn quai mềm và mép tròn. Những ngày đầu, dán băng chống phồng lên chỗ dễ cọ, đi thử trong nhà vài buổi. Với quai da, có thể nhờ tiệm sửa giày làm mềm hoặc chỉnh vị trí quai.
Có nên đi tất với sandal không?
Tất cổ thấp màu trung tính đi với sandal quai hậu thể thao là kiểu mặc thoải mái được nhiều người ưa. Với sandal thanh lịch đi làm, đi tiệc thì thường để chân trần. Tất mỏng màu da khi đi xe máy giúp chống nắng mu bàn chân.
Sandal da thật bị ướt mưa thì xử lý thế nào?
Lau khô ngay bề mặt và lót, nhét giấy vào phần quai, để khô ở nơi thoáng mát. Khi đã khô, thoa một lớp kem dưỡng da giày mỏng để da mềm lại. Không phơi nắng gắt hay sấy nóng vì da sẽ cứng và nứt.
Sandal đế bánh mì có hợp với người thấp không?
Có. Đế bánh mì nâng chiều cao mà vẫn vững hơn gót nhọn. Để chân trông dài, chọn đế và quai cùng tông màu với da hoặc với quần, tránh đế quá thô so với vóc dáng nhỏ và chọn kiểu quai mảnh hơn.