Sơn gel giữ màu bóng hai ba tuần, nhưng cái hại cho móng thường không đến từ gel mà từ cách tháo: cạy, bóc hay mài mạnh lớp gel làm mặt móng mỏng và yếu đi. Tháo đúng là mài nhẹ lớp phủ bóng, ngâm acetone cho gel mềm rồi đẩy nhẹ, sau đó dưỡng móng và cho móng nghỉ khi cần.
Bài này giải thích gel khác sơn thường ở đâu, cách tháo tại nhà hoặc yêu cầu tiệm làm đúng, những rủi ro ít người nói tới như dị ứng gel và đèn hơ, và danh sách những điều nên nhìn khi chọn một tiệm nail để móng đẹp mà vẫn an toàn.
Sơn gel khác sơn thường thế nào
Sơn móng thường khô bằng cách bay hơi dung môi, để lại lớp màu mỏng, mềm, dễ tẩy bằng nước tẩy sơn. Sơn gel thì khác: đó là hỗn hợp nhựa lỏng chỉ đông cứng khi chiếu ánh sáng từ đèn chuyên dụng, phổ biến là đèn UV hoặc đèn LED. Dưới ánh sáng, các phân tử trong gel liên kết lại thành một lớp cứng, bóng, khó trầy, bám chặt vào mặt móng.
Chính vì bám chặt, gel bền hơn hẳn, không cần chờ khô, nhưng cũng không tẩy được bằng cách vuốt nước tẩy như sơn thường. Muốn tháo phải làm mềm bằng acetone hoặc mài đi. Có loại gel "ngâm tháo được" dễ tháo hơn, và loại gel cứng, gel đắp móng chủ yếu phải mài.
Móng thật là các lớp keratin mỏng xếp chồng. Mỗi lần gel bị cạy ra, vài lớp keratin trên cùng bị kéo theo. Mỗi lần mài quá tay, mặt móng mỏng đi một chút. Lặp đi lặp lại vài tháng, móng trở nên mỏng, dễ cong, đau khi ấn, và có những mảng trắng xù. Móng mới mọc ra sẽ khoẻ trở lại, nhưng phải chờ nhiều tháng.
Tháo sơn gel tại nhà: các bước nhẹ nhàng
Nếu không ra tiệm được, bạn có thể tự tháo gel loại ngâm tháo được. Cần dũa móng, bông, acetone, giấy bạc hoặc kẹp tháo gel, que đẩy gỗ, dầu dưỡng:
- Cắt ngắn bớt đầu móng nếu móng dài để giảm diện tích gel.
- Dùng dũa mịn mài nhẹ lớp phủ bóng trên cùng cho tới khi mặt gel mờ đi. Mục đích là phá lớp phủ để acetone ngấm vào, không phải mài hết lớp màu.
- Thoa một chút dầu dưỡng hoặc vaseline lên da quanh móng để giảm khô rát do acetone.
- Đặt miếng bông thấm acetone lên mặt móng, quấn giấy bạc quanh đầu ngón cho kín. Chờ khoảng mười đến mười lăm phút.
- Mở một ngón để kiểm tra: gel đã phồng, nhăn và bong khỏi mặt móng thì dùng que gỗ đẩy nhẹ từ gốc ra đầu móng.
- Chỗ nào còn bám chặt, quấn lại thêm vài phút. Không cạy, không bóc.
- Rửa tay, thoa dầu dưỡng móng và kem tay. Nếu mặt móng hơi ráp, có thể đánh bóng thật nhẹ bằng mặt mịn nhất của dũa.
Acetone dễ cháy, bay hơi mạnh: làm ở nơi thoáng, xa lửa, không để trẻ nhỏ tới gần. Với gel cứng, móng đắp bột, móng úp, nên để thợ có kinh nghiệm tháo để tránh mài vào móng thật.
Tháo đúng và tháo sai: hậu quả khác nhau thế nào
Nhiều người nghĩ móng yếu là do "sơn gel độc". Thực tế phần lớn tổn thương đến từ cách tháo và tần suất làm:
| Cách làm | Điều xảy ra với móng | Nên làm |
|---|---|---|
| Cạy, bóc gel khi gel bắt đầu hở | Bóc theo lớp keratin trên cùng, móng mỏng, trắng xù | Dán tạm bằng sơn phủ hoặc tháo đúng cách sớm |
| Mài bằng máy tốc độ cao xuống tận móng thật | Mặt móng mỏng, nóng rát khi mài, đau khi ấn | Chỉ mài lớp phủ, phần còn lại ngâm tháo |
| Làm gel liên tục không nghỉ | Móng không có lúc hồi phục, khô, giòn | Nghỉ vài tuần sau vài lần làm, dưỡng dầu móng |
| Tháo đúng cách, dưỡng ẩm sau tháo | Móng có thể hơi khô vài ngày rồi trở lại bình thường | Duy trì |
Nếu sau khi tháo thấy móng mỏng, mềm, bạn có thể để móng ngắn, sơn một lớp dưỡng móng, đeo găng khi làm việc nhà và chờ móng mới mọc ra. Móng tay thường cần khoảng vài tháng để mọc thay hoàn toàn từ gốc tới đầu.
Dị ứng gel và chuyện đèn hơ
Một điều nữa nên biết: lớp gel ngoài cùng sau khi chiếu đèn đôi khi còn lớp dính mỏng, thợ sẽ lau bằng dung dịch chuyên dụng. Đừng chạm tay vào phần dính này hay để nó dính lên da, vì đó là gel chưa đông hoàn toàn.
Một rủi ro ít người biết là dị ứng với các thành phần nhựa trong gel, chủ yếu là nhóm acrylate. Dị ứng thường xuất hiện ở người làm gel nhiều lần, nhất là khi gel chưa đông chạm vào da quanh móng. Biểu hiện có thể là ngứa, đỏ, sưng, bong da quanh móng, đầu ngón tay, đôi khi lan tới mí mắt, mặt, cổ vì tay chạm vào. Có trường hợp móng tách khỏi nền móng.
Một khi đã bị dị ứng loại này, cơ thể thường giữ phản ứng đó lâu dài, và có thể phản ứng cả với một số vật liệu cùng nhóm dùng trong nha khoa hay y tế. Vì vậy nếu thấy dấu hiệu nghi dị ứng, nên ngừng làm gel, gặp bác sĩ da liễu và kể cho nha sĩ, bác sĩ biết trước những lần điều trị sau. Ở tiệm, thợ cẩn thận sẽ không để gel tràn ra da và chiếu đèn đủ thời gian cho gel đông hoàn toàn.
Về đèn hơ, đèn UV và LED làm đông gel phát ra tia cực tím loại A. Thời gian mỗi lần chiếu ngắn, nhưng đã có những nghiên cứu trong phòng thí nghiệm trên tế bào cho thấy ánh sáng từ loại đèn này có thể gây tổn thương tế bào. Mức rủi ro thực tế với người đi làm móng vài tuần một lần chưa được xác định rõ. Một cách thận trọng đơn giản: bôi kem chống nắng lên mu bàn tay trước khi làm, hoặc đeo găng hở ngón khi chiếu đèn, và không làm gel quá dày đặc.
Chọn tiệm nail sạch: những điều nên nhìn
Dụng cụ nail tiếp xúc với da, viền móng và có thể gây trầy xước nhỏ. Nếu không được làm sạch đúng cách, đây có thể là đường lây nấm, vi khuẩn. Trước khi ngồi xuống, nên quan sát:
- Dụng cụ kim loại như kìm, que đẩy được làm sạch rồi khử khuẩn hoặc tiệt trùng sau mỗi khách, đựng trong túi hoặc hộp kín, mở trước mặt bạn.
- Dũa giấy, phao đánh bóng, đầu mài là đồ khó khử khuẩn; tiệm cẩn thận sẽ dùng mới cho mỗi khách hoặc cho bạn giữ bộ riêng.
- Thợ rửa tay, đeo găng và yêu cầu bạn rửa tay trước khi làm.
- Bồn ngâm chân được xả, cọ rửa, khử khuẩn sau mỗi khách, kể cả phần ống dẫn nếu có vòi sục. Bồn có lót túi dùng một lần là điểm cộng.
- Không cắt sâu viền da đến chảy máu, không dùng dao lam cạo chai chân. Bạn có quyền yêu cầu thợ chỉ đẩy da.
- Thông gió tốt, không có mùi hoá chất nồng nặc khiến bạn chóng mặt.
- Bảng giá, dịch vụ rõ ràng, thợ giải thích loại gel, cách tháo, chứ không chỉ chào màu.
Mang theo bộ dũa, que đẩy riêng là thói quen tốt nếu bạn làm móng thường xuyên. Không cạo lông chân trong một ngày trước khi làm móng chân vì da có vi tổn thương dễ nhiễm khuẩn khi ngâm bồn.
Giữ móng gel đẹp lâu và cho móng nghỉ
Đeo găng khi làm việc nhà. Nước nóng, chất tẩy rửa làm gel nhanh hở ở chân và làm da quanh móng khô.
Không dùng móng làm dụng cụ. Cạy lon, bóc băng dính, gỡ đinh ghim là nguyên nhân hay gặp làm gel mẻ, hở góc.
Dưỡng viền móng mỗi tối. Dầu dưỡng móng giúp viền da mềm, ít xước măng rô và móng bớt giòn.
Khi gel hở ở chân móng, đừng để quá lâu. Nước và bẩn có thể lọt vào khe giữa gel và móng. Tháo hoặc làm lại sớm thay vì kéo dài thêm vài tuần.
Cho móng nghỉ định kỳ. Sau vài lần làm gel liên tiếp, nghỉ vài tuần chỉ dùng sơn dưỡng hoặc sơn thường. Đây cũng là lúc bạn quan sát móng thật có gì bất thường không.
Ghi nhớ dấu hiệu cần đi khám. Móng đổi màu vàng, xanh, nâu, dày lên, tách khỏi nền móng, viền móng sưng đỏ đau có mủ, hoặc vệt đen dọc móng mới xuất hiện. Khi đó ngừng sơn và gặp bác sĩ da liễu.
Khi mang thai, khi có bệnh nền và những trường hợp nên cân nhắc
Khi mang thai, nhiều chị em vẫn làm móng. Điều nên chú ý là mùi dung môi trong không gian kín có thể gây buồn nôn, chóng mặt; chọn tiệm thông thoáng, đi vào giờ vắng, hoặc chuyển sang sơn thường ít mùi. Nếu băn khoăn về hoá chất, hãy hỏi bác sĩ sản khoa.
Người có bệnh tiểu đường, bệnh mạch máu ngoại biên, đang hoá trị hay dùng thuốc ức chế miễn dịch nên thận trọng với việc cắt da, mài móng, ngâm chân ở tiệm, vì vết trầy nhỏ có thể nhiễm trùng và lâu lành. Báo cho thợ biết, yêu cầu không cắt da, và hỏi bác sĩ trước nếu cần.
Người có bệnh vảy nến, viêm da cơ địa ở bàn tay đôi khi thấy móng và viền móng bị ảnh hưởng. Mài, cắt da và hoá chất có thể làm vùng này bùng lên. Nếu đang điều trị, hỏi bác sĩ da liễu xem có nên làm gel trong giai đoạn đó không.
Người làm nghề cần móng ngắn sạch như y tế, chế biến thực phẩm nên theo quy định nơi làm việc. Với nhiều nơi, móng gel, móng đắp không được phép vì khó vệ sinh dưới móng.
Câu hỏi thường gặp
Sơn gel bao lâu thì nên tháo?
Thường khoảng hai đến ba tuần, khi móng mọc dài lộ chân hoặc gel bắt đầu hở. Để lâu hơn, gel dễ bong góc, nước và bẩn lọt vào khe, và người ta hay có xu hướng tự cạy.
Có thể tháo sơn gel không cần acetone không?
Với gel ngâm tháo được, acetone là cách nhẹ nhất cho móng. Mài hết lớp gel thay vì ngâm dễ mài vào móng thật nếu không có kinh nghiệm. Nước tẩy không acetone thường không làm mềm được gel.
Sơn gel có làm móng yếu vĩnh viễn không?
Thường không. Móng yếu sau gel chủ yếu do bóc, cạy hoặc mài quá tay. Phần móng mới mọc ra từ gốc vẫn khoẻ, sau vài tháng móng có thể trở lại bình thường nếu được chăm và nghỉ hợp lý.
Làm sao biết mình dị ứng sơn gel?
Dấu hiệu thường gặp là ngứa, đỏ, sưng, bong da quanh móng hoặc đầu ngón tay sau khi làm gel, đôi khi kèm ngứa mí mắt, mặt. Nếu nghi dị ứng, ngừng làm gel và gặp bác sĩ da liễu để được kiểm tra.
Đèn hơ gel có gây ung thư da không?
Đến nay chưa có kết luận chắc chắn về rủi ro thực tế với người làm móng định kỳ. Một số nghiên cứu trên tế bào trong phòng thí nghiệm gợi ý cần thận trọng. Bôi kem chống nắng mu bàn tay hoặc đeo găng hở ngón khi chiếu đèn là cách giảm phơi nhiễm đơn giản.
Có nên mang dụng cụ riêng khi đi làm nail không?
Nên, nếu bạn làm móng thường xuyên. Dũa giấy, phao đánh bóng, que đẩy là những thứ khó khử khuẩn triệt để. Mang bộ riêng giúp giảm nguy cơ lây nấm, vi khuẩn và bạn cũng yên tâm hơn.