Một tấm ảnh CV tốt có thể tự chụp tại nhà bằng điện thoại, nếu có bốn thứ: nền trơn sáng màu, ánh sáng cửa sổ chiếu vào mặt, trang phục hợp ngành, và máy đặt ngang tầm mắt cách bạn vài bước chân. Khung hình chuẩn là từ đỉnh đầu tới giữa ngực, mặt nhìn vào ống kính, biểu cảm dễ chịu.
Ảnh CV và ảnh hồ sơ trên các trang việc làm, mạng nghề nghiệp khác với ảnh thẻ dùng cho giấy tờ hành chính (có quy định riêng về cỡ, nền, góc mặt do cơ quan tiếp nhận đặt ra) và khác ảnh mạng xã hội cá nhân. Bài này hướng dẫn từng bước dựng góc chụp trong nhà, chọn đồ, căn khung, chọn biểu cảm theo ngành, rồi chọn và chỉnh ảnh sao cho vẫn đúng là bạn.
Ảnh CV, ảnh thẻ và ảnh mạng xã hội khác nhau thế nào
Nhiều người dùng một tấm cho mọi việc, dẫn tới ảnh CV giống ảnh đi chơi hoặc ảnh hồ sơ cứng như ảnh thẻ. Bảng dưới phân biệt ba loại:
| Tiêu chí | Ảnh thẻ giấy tờ | Ảnh CV, hồ sơ nghề nghiệp | Ảnh mạng xã hội cá nhân |
|---|---|---|---|
| Mục đích | Nhận diện chính xác | Tạo ấn tượng đáng tin, chuyên nghiệp | Thể hiện cá tính, đời sống |
| Quy định | Theo yêu cầu cơ quan: cỡ, nền, góc mặt | Không có quy định cứng; theo thông lệ ngành | Tự do |
| Nền | Thường nền trơn theo yêu cầu | Trơn, sáng, hoặc nền văn phòng mờ | Bất kỳ |
| Biểu cảm | Thường mặt bình thường, nhìn thẳng | Cười nhẹ, tự tin, thân thiện | Tự do |
| Khung hình | Đầu và vai, mặt chính diện | Đầu đến giữa ngực, chính diện hoặc xoay nhẹ | Bất kỳ |
| Chỉnh sửa | Hạn chế tối đa | Chỉnh sáng, màu, xoá điểm tạm thời | Tuỳ ý |
Nếu nhà tuyển dụng hay hồ sơ yêu cầu ảnh thẻ theo cỡ cụ thể, làm đúng yêu cầu đó và chụp ở cơ sở chụp ảnh thẻ nếu cần. Phần còn lại của bài này dành cho ảnh chân dung CV và hồ sơ trực tuyến.
Một số ngành và một số nước không khuyến khích gắn ảnh vào CV để giảm thiên kiến tuyển dụng. Đọc kỹ tin tuyển dụng; nếu không yêu cầu ảnh, việc có ảnh hay không là lựa chọn của bạn.
Dựng góc chụp trong nhà trong mười phút
Bạn không cần phông studio. Một bức tường và một cửa sổ là đủ:
- Chọn tường trơn sáng màu: trắng, xám nhạt, be, xanh nhạt. Dọn khỏi khung mọi thứ như tranh, móc treo, công tắc điện. Không có tường trơn thì treo một tấm vải phẳng hoặc tấm ga trải giường sáng màu đã là phẳng.
- Đặt tường vuông góc với cửa sổ, tức là bạn đứng trước tường, cửa sổ ở bên cạnh chếch phía trước mặt. Ánh sáng chiếu chéo vào mặt cho khối nhẹ mà vẫn đều.
- Đứng cách tường khoảng một mét hoặc hơn để bóng không đổ lên tường và nền hơi mờ.
- Hắt sáng phía mặt tối bằng một tấm bìa trắng, tờ giấy khổ lớn hoặc người nhà cầm tấm vải trắng ở phía đối diện cửa sổ.
- Đặt điện thoại trên giá hoặc chồng sách cao ngang mắt bạn, cách bạn khoảng hai đến ba bước. Dùng camera sau, chọn ống kính 2x nếu có để mặt không méo.
- Bật lưới khung trong camera để căn mắt và vai, bật hẹn giờ hoặc nhờ người nhà bấm.
- Chụp vào ban ngày khi trời sáng ổn định; tắt đèn trần trong phòng để tránh lẫn màu ánh sáng.
Chụp thử một tấm, xem trên màn hình lớn hơn nếu có: mặt có đủ sáng không, nền có bị loang lổ không, có vật gì lọt vào mép ảnh không. Điều chỉnh rồi mới chụp thật.
Trang phục, tóc và trang điểm cho ảnh CV
Nguyên tắc chung là mặc như bạn sẽ mặc trong một ngày làm việc quan trọng ở ngành mình ứng tuyển, nhích lên một bậc. Ngành tài chính, luật, ngân hàng thường hợp với áo vest, sơ mi cổ đứng màu trơn. Ngành sáng tạo, công nghệ, giáo dục có thể mặc áo sơ mi, áo kiểu đơn giản, áo len mỏng. Ngành dịch vụ, y tế đôi khi dùng ảnh mặc đồng phục nghề, tuỳ nơi.
Màu áo nên tách khỏi nền: nền trắng xám thì áo xanh navy, đen, đỏ đô, xanh ngọc; nền tối thì áo sáng. Tránh họa tiết dày, sọc nhỏ, chữ in, logo to. Cổ áo là phần lộ rõ nhất trong khung đầu vai ngực, nên là phẳng cổ áo và vai áo kỹ.
Tóc gọn, không che mắt. Tóc dài có thể buông, buộc thấp hoặc búi; chọn kiểu bạn thường để đi làm để người phỏng vấn nhận ra bạn. Dùng chút keo hoặc xịt để sợi tóc con không dựng lên dưới ánh sáng cửa sổ.
Trang điểm nhẹ như đi làm: lớp nền mỏng để da đều màu, thấm dầu vùng chữ T vì ánh sáng làm da bóng hiện rõ, chân mày gọn, son màu tự nhiên. Trang sức nhỏ, một đôi khuyên tai đơn giản là đủ. Kính cận nếu bạn đeo hằng ngày thì giữ trong ảnh, chỉnh góc để tròng không loá.
Khung hình, góc máy và tư thế
Khung chuẩn cho ảnh CV là từ trên đỉnh đầu một chút đến khoảng giữa ngực, mắt nằm khoảng một phần ba từ trên xuống. Chụp rộng hơn một chút so với khung cuối cùng để còn chỗ cắt theo tỉ lệ vuông hay dọc tuỳ nơi đăng.
Máy ngang tầm mắt hoặc cao hơn mắt một chút. Máy thấp hơn cằm làm bạn trông như đang nhìn xuống người xem, thiếu thân thiện. Máy quá cao làm ảnh giống selfie.
Tư thế: xoay vai chếch khỏi máy khoảng 20 đến 30 độ, rồi quay mặt gần như chính diện về phía ống kính. Vai không vuông thẳng với máy giúp người trông bớt cứng, mặt chính diện giữ được sự thẳng thắn. Thả vai, kéo dài cổ, đưa cằm ra trước rồi hạ nhẹ.
Ngồi hay đứng đều được. Ngồi trên ghế không tựa, ngồi về mép ghế, lưng thẳng, hơi nghiêng người về trước sẽ cho cảm giác chủ động, quan tâm. Đứng thì dồn trọng tâm vào chân sau cho vai tự nhiên.
Ảnh khoanh tay trước ngực có thể trông tự tin trong một số ngành, nhưng cũng dễ bị đọc là phòng thủ. Với khung đầu vai ngực, tay thường không lọt vào khung nên không cần lo; nếu chụp nửa người, để tay thả tự nhiên hoặc đan nhẹ ngang eo.
Biểu cảm theo ngành và mục đích
Cười nhẹ, mắt có thần là mặc định an toàn. Hầu hết nhà tuyển dụng và đối tác thấy dễ chịu với một nụ cười vừa phải, thấy được sự thân thiện mà không suồng sã. Nụ cười mỉm không hở răng hoặc hở nhẹ đều được.
Ngành cần sự nghiêm cẩn. Luật, tài chính, kiểm toán, quản lý cấp cao: biểu cảm bình thản, cười rất nhẹ, ánh mắt tập trung. Nhíu mày hay mặt quá nghiêm lại tạo khoảng cách.
Ngành tiếp xúc khách hàng. Bán hàng, chăm sóc khách hàng, giáo dục, du lịch, nhân sự: nụ cười rõ hơn, ánh mắt ấm, cảm giác dễ tiếp cận được ưu tiên.
Ngành sáng tạo. Thiết kế, truyền thông, nghệ thuật: có thể cho phép biểu cảm cá tính hơn, góc nghiêng, nền có màu. Nhưng vẫn cần thấy rõ mặt và mắt.
Mẹo cho ánh mắt. Nghĩ tới một người bạn quý khi nhìn vào ống kính, nheo rất nhẹ mí dưới để ánh mắt tập trung. Chụp liên tiếp và chọn tấm mà mắt sống nhất.
Đừng gồng. Thở ra trước khi bấm, thả vai, thổi môi cho mặt thả lỏng. Chụp vài chục tấm là bình thường; tấm thứ ba mươi thường tự nhiên hơn tấm thứ năm.
Chọn ảnh và chỉnh sửa ở mức nào
Khi đã có vài chục tấm, chọn theo thứ tự ưu tiên sau và chỉnh vừa đủ:
- Nét ở mắt. Phóng to kiểm tra; mắt mờ là loại ngay.
- Biểu cảm giống bạn ngoài đời trong một ngày làm việc tốt. Hỏi một người bạn hoặc đồng nghiệp cũ chọn giúp.
- Không có chi tiết gây rối: tóc vương, cổ áo lệch, nền có vật lạ.
- Chỉnh sáng, màu cho da tự nhiên, nền trắng không ngả xám hay vàng.
- Xoá điểm tạm thời như nốt mụn mới, sợi tóc vương. Không thon mặt, không làm mịn mạnh, không đổi hình dạng.
- Cắt khung: vuông cho ảnh đại diện trên trang việc làm, mạng nghề nghiệp; dọc cho CV giấy. Kiểm tra ảnh hiển thị dạng tròn có bị cắt mất đỉnh đầu, cằm không.
- Lưu tệp rõ tên và kích thước vừa phải để dễ tải lên các biểu mẫu trực tuyến.
Dùng cùng một ảnh cho CV, trang việc làm và hồ sơ nghề nghiệp giúp người tuyển dụng nhận ra bạn qua các kênh. Thay ảnh khi ngoại hình thay đổi rõ, ví dụ đổi kiểu tóc hẳn, hoặc ảnh đã quá ba năm.
Khi nào nên thuê thợ chụp thay vì tự chụp
Tự chụp đủ dùng cho phần lớn người đi làm, sinh viên mới ra trường, người chuyển việc. Có một vài trường hợp đáng cân nhắc thuê người chụp: vị trí cấp cao hoặc vai trò đại diện doanh nghiệp, ảnh sẽ dùng trong tài liệu công ty, hồ sơ năng lực, trang diễn giả; ngành mà hình ảnh cá nhân là một phần sản phẩm như tư vấn, đào tạo, truyền thông.
Khi thuê, xem trước ảnh chân dung doanh nhân mà người chụp đã làm, không chỉ ảnh cưới hay ảnh thời trang, vì yêu cầu khác nhau. Thoả thuận rõ số ảnh được chỉnh, mức chỉnh sửa (nói rõ bạn muốn giữ nét tự nhiên), thời gian nhận ảnh và quyền sử dụng ảnh cho mục đích cá nhân, công việc.
Mang theo hai ba bộ trang phục khác màu, nói trước ngành nghề và nơi bạn sẽ dùng ảnh để người chụp chọn nền và ánh sáng phù hợp.
Dù tự chụp hay thuê, tấm ảnh tốt nhất vẫn là tấm khiến người gặp bạn lần đầu nhận ra ngay. Một ảnh tự chụp sạch sẽ, sáng rõ, đúng người có giá trị hơn một ảnh studio chỉnh tới mức khác hẳn.
Câu hỏi thường gặp
Ảnh CV nên cười hở răng hay không?
Cả hai đều được, quan trọng là nụ cười tự nhiên và hợp ngành. Ngành cần sự nghiêm cẩn thường hợp cười mỉm; ngành tiếp xúc khách hàng hợp cười rõ hơn. Chọn biểu cảm bạn thấy giống mình trong một ngày làm việc tốt.
Có thể dùng ảnh cắt từ ảnh đi chơi làm ảnh CV không?
Có thể nếu ảnh rõ nét, ánh sáng tốt, trang phục lịch sự và nền không rối. Tuy vậy ảnh cắt thường lộ một phần vai người khác, ly nước hay khung cảnh nghỉ dưỡng, dễ tạo cảm giác thiếu chuẩn bị. Bỏ ra mười lăm phút tự chụp riêng thường đáng hơn.
Nền ảnh CV bắt buộc phải màu trắng không?
Không bắt buộc, trừ khi tin tuyển dụng hoặc biểu mẫu yêu cầu. Nền trắng, xám nhạt, xanh nhạt đều phổ biến. Nền văn phòng mờ cũng được dùng cho hồ sơ nghề nghiệp trực tuyến. Điều quan trọng là nền trơn, không có vật gây rối và tách khỏi màu áo.
Đeo kính trong ảnh CV có được không?
Được, nếu bạn đeo kính hằng ngày, vì người phỏng vấn sẽ gặp bạn có kính. Lau sạch tròng, xoay nhẹ mặt hoặc nghiêng gọng xuống để tránh đốm loá từ cửa sổ. Không nên đeo kính râm hay kính màu trong ảnh hồ sơ công việc.
Ảnh CV có cần thay theo từng công ty ứng tuyển không?
Không cần thay theo từng công ty, nhưng nên có một ảnh phù hợp với nhóm ngành bạn đang nhắm tới. Nếu ứng tuyển hai ngành rất khác nhau, như ngân hàng và thiết kế, có thể chuẩn bị hai phiên bản trang phục và biểu cảm khác nhau.
Chụp ảnh CV vào buổi tối có được không?
Được nhưng khó hơn vì đèn trong nhà thường yếu và lệch màu. Nếu buộc phải chụp tối, dùng một đèn bàn có chụp đèn trắng đặt chếch phía trước mặt, tắt các đèn khác màu, hắt sáng bằng tường trắng. Ảnh ban ngày cạnh cửa sổ vẫn cho kết quả tự nhiên hơn.