Đi viếng đám tang, nên mặc màu tối hoặc trung tính (đen, xanh than, xám, nâu, trắng ngà), kiểu dáng kín đáo: có tay áo, cổ không khoét sâu, quần hoặc váy dài, giày kín mũi đế thấp. Không mặc đồ màu sặc sỡ, đỏ, hồng tươi, đồ có họa tiết to, đồ bó sát hay hở, và không trang điểm đậm, không đeo trang sức lấp lánh.
Mục đích của trang phục lúc này rất đơn giản: thể hiện sự tôn trọng với người đã khuất và chia sẻ với gia đình, không thu hút ánh nhìn về mình. Bài này giải thích từng chi tiết, phân biệt trang phục của khách viếng với người trong gia đình, và gợi ý cách chuẩn bị nhanh khi nhận tin đột ngột.
Nên và không nên: bảng tra trước khi ra cửa
Khi nhận tin buồn, thường chỉ có vài giờ để chuẩn bị. Bảng này giúp bạn chọn nhanh từ tủ đồ đang có:
| Phần trang phục | Nên | Không nên |
|---|---|---|
| Màu | Đen, xanh than, xám, nâu sẫm, trắng ngà, be | Đỏ, hồng tươi, vàng chói, cam, xanh lá neon |
| Áo | Sơ mi, áo kiểu có tay, áo len mỏng trơn | Áo hai dây, áo croptop, áo in chữ hoặc hình to |
| Quần, váy | Quần âu, quần vải ống suông, váy dài qua gối | Quần short, váy ngắn, quần jeans rách |
| Giày | Giày búp bê, giày lười, giày thể thao trơn màu tối | Dép lê, guốc gỗ gõ lộc cộc, giày cao gót nhọn |
| Trang sức, phụ kiện | Đồng hồ, khuyên tai nhỏ, túi trơn màu tối | Vàng to, đá lấp lánh, túi màu nổi |
| Trang điểm, tóc | Kem chống nắng, son màu nude, tóc buộc gọn | Son đỏ, mắt khói, kim tuyến, tóc nhuộm màu nổi để xõa bung |
Nếu tủ đồ không có màu đen, một chiếc áo sơ mi trắng hoặc xanh than với quần tối màu là đủ lịch sự. Không cần mua đồ mới chỉ để đi viếng.
Với tóc nhuộm màu nổi, buộc gọn hoặc đội mũ lưỡi trai trơn tối màu khi đi đường rồi bỏ ra trước khi vào là cách dung hòa hợp lý.
Vì sao màu tối và kín đáo là chuẩn chung
Ở Việt Nam, tang phục của gia đình người mất thường là màu trắng: khăn tang trắng, áo sô hoặc áo trắng, tùy vùng và tùy gia đình. Khách đến viếng thì không mặc tang phục, mà mặc màu tối hoặc trung tính để thể hiện sự chia buồn. Màu đen trở thành lựa chọn phổ biến của khách viếng ở thành phố, trong khi ở nhiều vùng quê, quần áo tối màu giản dị là đủ.
Điều mọi gia đình đều thấy phản cảm là màu đỏ, hồng tươi và những trang phục mang tinh thần lễ hội, vì những màu này gắn với hỉ sự. Đồ bó sát, hở vai hở lưng, váy ngắn cũng không hợp vì đám tang có nhiều người lớn tuổi và là nơi mọi người cúi lạy, quỳ, ngồi thấp.
Có một điểm nên lưu ý: phong tục mỗi vùng, mỗi gia đình có khác nhau. Có nhà người mất theo đạo khác, có nghi thức riêng; có gia đình ở miền Nam để khách mặc trắng cũng được; có nơi người thân xa mặc đồ tang theo cách riêng. Khi không chắc, hỏi một người quen của gia đình, hoặc chọn màu tối giản dị là không bao giờ sai.
Chi tiết dễ bỏ quên khi chuẩn bị
Nhiều người chọn được đúng màu áo nhưng lại vấp ở những chi tiết nhỏ. Danh sách dưới đây đến từ những tình huống hay gặp khi đi viếng:
- Giày dép dễ tháo: nhiều nhà đặt linh cữu trong nhà, khách phải bỏ giày ngoài cửa. Giày lười, giày búp bê tháo nhanh hơn giày buộc dây hay bốt cao cổ.
- Tất sạch: khi bỏ giày, tất là thứ người khác nhìn thấy. Chọn tất trơn tối màu, không thủng.
- Váy đủ rộng để quỳ, ngồi thấp: lạy, ngồi chiếu, ngồi ghế thấp là việc thường gặp. Váy bút chì bó gối gần như không ngồi được.
- Mùi hương: nước hoa nồng không hợp với không gian tang lễ. Nếu dùng, chỉ một chút rất nhẹ, hoặc bỏ hẳn.
- Điện thoại để im lặng: không phải trang phục nhưng là phần của sự chỉn chu. Nhạc chuông vang lên giữa lúc gia đình khóc là điều khó xử.
- Khẩu trang và khăn giấy: tang lễ thường đông người, có khói hương. Mang khẩu trang trơn tối màu và khăn giấy cho mình và người bên cạnh.
- Đồ đi mưa: áo mưa tối màu, ô đen hoặc ô trơn. Áo mưa màu xanh lá, hồng chói đứng giữa hàng khách viếng rất lộ.
Nếu đi làm về ghé viếng luôn, một chiếc áo khoác tối màu khoác ngoài đồ công sở là cách nhanh nhất để bộ trang phục trở nên phù hợp.
Trang điểm, tóc và trang sức
Đi viếng không có nghĩa phải để mặt mộc hoàn toàn. Kem chống nắng, một lớp kem nền mỏng hoặc phấn phủ cho da đều màu, son dưỡng hoặc son màu nude hồng đất là đủ. Tránh son đỏ, son cam, phấn mắt nhũ, kẻ mắt đậm và mi giả dày. Nếu là người thân hoặc bạn rất gần người mất, mascara chống nước là chi tiết đáng nhớ, vì nước mắt làm mascara thường lem thành vệt.
Tóc nên buộc gọn, búi thấp hoặc kẹp gọn sau gáy. Tóc xõa dài dễ rơi xuống khi cúi lạy. Kẹp, nơ, băng đô nên chọn màu đen hoặc nâu, không đính đá, không màu sặc sỡ.
Trang sức chỉ giữ những món thường ngày gọn nhẹ: nhẫn cưới, đồng hồ, đôi khuyên tai nhỏ. Bỏ vòng vàng to, dây chuyền bản lớn, trang sức lấp lánh đá màu. Ngoài chuyện lịch sự, nơi đông người, chen lấn như tang lễ cũng không phải chỗ an toàn để đeo nhiều vàng.
Khi bạn là người thân trong gia đình
Theo sự sắp xếp của gia đình. Tang phục của con cháu, dâu rể thường do gia đình hoặc dịch vụ tang lễ chuẩn bị theo tập quán của dòng họ. Hỏi người lớn trong nhà thay vì tự chọn.
Đồ mặc bên trong nên đơn giản. Áo tang thường mặc khoác ngoài, nên đồ bên trong là áo trơn trắng hoặc tối màu, quần dài, chất liệu thấm mồ hôi vì tang lễ có thể kéo dài nhiều ngày, nhiều giờ đứng quỳ.
Giày dép thuận tiện. Người nhà đi lại liên tục, đón khách, thắp hương. Dép quai hậu hoặc giày bệt mềm, dễ cởi ra vào linh đường.
Chuẩn bị nhiều bộ. Tang lễ ba ngày ở nhà, ngày nóng, mồ hôi nhiều. Chuẩn bị đủ bộ thay, khăn nhỏ lau mặt, và đừng quên ăn uống, uống nước, nhất là người lớn tuổi trong nhà.
Trang điểm tối thiểu. Nhiều người thân chọn không trang điểm. Nếu da quá mệt, một lớp kem chống nắng có màu và son dưỡng giúp đỡ nhợt nhạt mà vẫn kín đáo.
Ngày đưa tang. Đi bộ theo xe tang, đứng ngoài nghĩa trang dưới nắng mưa. Chuẩn bị mũ, áo mưa, nước uống, giày chắc chân cho đường đất.
Nhận tin đột ngột: chuẩn bị trong mười lăm phút
Tin buồn thường đến không báo trước, và nhiều người chỉ kịp chạy về nhà thay đồ rồi đi ngay. Trình tự gọn dưới đây giúp bạn không quên thứ gì quan trọng:
- Chọn một áo có tay màu tối hoặc trắng ngà và một quần dài hoặc váy qua gối tối màu. Không cần đồng bộ hoàn hảo, chỉ cần không có màu nổi.
- Tháo trang sức nổi, giữ lại đồng hồ, nhẫn cưới. Lau son đậm, thay bằng son dưỡng.
- Buộc tóc gọn bằng dây chun màu tối.
- Chọn giày dễ tháo, đi kèm tất sạch nếu là giày kín.
- Bỏ vào túi: khẩu trang, khăn giấy, phong bì phúng viếng (nếu có ý định), điện thoại đã để chế độ im lặng.
- Nếu đi xe máy trời mưa, chuẩn bị áo mưa tối màu; trời nắng thì áo chống nắng màu trầm khoác ngoài, cởi ra trước khi vào.
Nếu đang ở nơi làm việc và không kịp về nhà, một chiếc áo khoác tối màu cài kín là đủ để bộ đồ công sở trở nên phù hợp. Gia đình người mất quan tâm đến việc bạn có mặt và chia buồn chân thành hơn là bạn mặc gì; trang phục chỉ cần không gây chú ý sai chỗ.
Khi đến nơi, quan sát cách khách khác chào hỏi, thắp hương, đặt phong bì; làm theo người nhà hướng dẫn. Không chụp ảnh, không quay phim linh cữu hay người nhà nếu chưa được phép.
Các dịp sau tang: viếng muộn, cúng tuần, giỗ đầu và đi chùa cầu siêu
Sau tang lễ còn nhiều dịp gặp lại gia đình. Trang phục cho mỗi dịp có độ trang nghiêm khác nhau:
| Dịp | Gợi ý trang phục | Ghi chú |
|---|---|---|
| Viếng muộn tại nhà (sau tang lễ vài ngày) | Đồ tối màu hoặc trung tính, lịch sự | Gọi hỏi gia đình trước khi đến, mang hoa hoặc lễ nhỏ |
| Lễ cúng tuần, cúng bảy ngày, bốn mươi chín ngày | Màu trầm, kín đáo; người nhà theo nếp gia đình | Thường chỉ người thân gần dự, khách được mời mới đến |
| Giỗ đầu, giỗ hằng năm | Áo dài trơn màu trầm, váy hoặc quần dài lịch sự | Không khí nhẹ hơn tang lễ, vẫn tránh đỏ rực, đồ quá hở |
| Lễ cầu siêu ở chùa | Áo tay dài, quần váy dài, màu nhạt hoặc trầm | Bỏ giày ngoài chính điện; mặc đồ ngồi được dưới sàn |
| Thăm mộ, tảo mộ | Đồ dài tay chống nắng, giày chắc chân, mũ | Đường nghĩa trang thường đất, cỏ; tránh váy dài quét đất |
Giỗ đầu thường là dịp gia đình chuyển dần từ không khí tang sang không khí tưởng nhớ. Màu sắc có thể dịu hơn, nhưng vẫn nên giữ sự kín đáo vì có ông bà, họ hàng lớn tuổi.
Với các buổi lễ ở chùa, ngoài sự kín đáo còn cần đồ dễ ngồi: sàn chùa thường trải chiếu, khách ngồi xếp chân khá lâu.
Câu hỏi thường gặp
Đi viếng có bắt buộc phải mặc đồ đen không?
Không bắt buộc. Đen là lựa chọn phổ biến ở thành phố, nhưng xanh than, xám, nâu, be, trắng ngà đều phù hợp. Điều quan trọng là tránh màu sặc sỡ, đỏ, hồng tươi và kiểu dáng hở hang, bó sát.
Mặc áo trắng đi viếng có bị hiểu nhầm là người nhà không?
Thường thì không, vì người nhà đội khăn tang hoặc mặc áo tang khoác ngoài. Áo sơ mi trắng với quần tối màu là trang phục rất phổ biến của khách viếng. Nếu muốn chắc, chọn trắng ngà hoặc phối thêm áo khoác tối màu.
Đi làm về ghé viếng luôn mà đang mặc váy màu thì sao?
Có thể khoác thêm áo vest, áo khoác hoặc cardigan tối màu cài kín, bỏ trang sức nổi, lau bớt son đậm. Nhiều người giữ sẵn một chiếc áo khoác tối màu trong cốp xe hoặc ngăn bàn làm việc cho những tình huống bất ngờ như vậy.
Trẻ con đi viếng cùng bố mẹ nên mặc gì?
Quần áo trơn màu nhạt hoặc tối, không in hình nhân vật hoạt hình sặc sỡ, giày dép dễ cởi. Trẻ nhỏ khó ngồi yên lâu, nên cân nhắc thời gian ở lại, chuẩn bị nước và chọn chỗ đứng gần cửa để dễ ra ngoài.
Có nên đeo kính râm khi đi viếng không?
Trên đường đi, đứng ngoài nắng ở nghĩa trang thì đeo kính râm bình thường. Khi vào trong nhà, đứng trước linh cữu và chào hỏi gia đình nên bỏ kính ra, trừ khi bạn là người nhà và muốn che mắt sưng vì khóc.
Đi viếng người theo đạo khác thì mặc thế nào?
Nguyên tắc chung vẫn là màu tối hoặc trung tính, kín đáo. Nghi thức mỗi đạo có khác nhau nên khi không rõ, hỏi người quen của gia đình về nghi thức và cách chào, cứ quan sát và làm theo người nhà là phải phép.